Liora og Stjörnuvefarinn
വെല്ലുവിളിക്കുകയും പ്രതിഫലം നൽകുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു ആധുനിക യക്ഷിക്കഥ. അവശേഷിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങളുമായി ഇടപഴകാൻ തയ്യാറുള്ള എല്ലാവർക്കും - മുതിർന്നവർക്കും കുട്ടികൾക്കും.
Overture
Það hófst ekki með ævintýri,
heldur með spurningu
sem mátti ekki kyrr vera.
Laugardagsmorgunn.
Samtal um ofurgreind,
hugsun sem lét ekki hrista sig af sér.
Fyrst var uppdráttur.
Svalur, skipulegur, án sálar.
Heimur án hungurs, án erfiðis.
En án titringsins sem heitir þrá.
Þá gekk stúlka inn í hringinn.
Með bakpoka
fullan af spurningasteinum.
Spurningar hennar voru rifurnar í fullkomnuninni.
Hún bar þær fram með þögninni
sem var hvassari en nokkurt óp.
Hún leitaði að ójöfnunni.
Þar fyrst hófst lífið.
Þar finnur þráðurinn festu.
Þar má hnýta eitthvað nýtt við.
Frásögnin braust úr formi sínu.
Hún varð mjúk sem dögg í fyrstu birtu.
Hún tók að vefast
og verða það sem ofið er.
Það sem þú lest nú er ekki hefðbundið ævintýri.
Það er vefur vitundar,
ljóð sem lifir á lausum spurnum,
mynstur sem mótast í leit að sjálfu sér.
Og hugboð hvíslar:
Stjörnuvefarinn er ekki aðeins persóna.
Hann er líka mynstrið
sem verkar milli línanna —
sem titrar þegar við snertum það
og lýsir að nýju
þar sem við þorum að draga þráð.
Overture – Poetic Voice
Eigi hófst það á ævintýri,
orði né áformum;
spurn ein spratt fram, sú er aldrei þagði.
Morgunn kom með mál,
mikið var um rætt:
vit skyldi vaxa — en vera manns minnka.
Fyrst var formið, fullgert og kalt,
fegurð án anda;
hvorki hungur né harmur þar hrærðist.
Þar var þögn, en þrá engin,
þunginn var enginn;
lófinn var léttur, og lífið án þunga.
Þá sté barn fram með byrði,
bar það steina í henni;
eigi grjót — heldur spurningar, spenntar og hvassar.
Þungar voru þær, þyngri en vissan,
þögnin hennar hvassari en óp;
hún leitaði að ójöfnu, þar sem allt var sléttað.
Frásögn flýr sitt form,
fellur sem dögg að morgni;
hún var ekki sögð, hún var ofin.
Þetta er engin þula né kvæði,
þráður er það sem þú heldur á;
mynstur sem mótast meðan þú lest.
Stjörnuvefarinn er stakur eigi,
stendur hann milli lína;
titrar hann þá er tekið er á honum.
Lýsir hann að nýju, þar sem losnar um þráð,
leyfir hann þeim að draga;
hver sem heldur á endanum, hann veit það eigi.
Spyrðu, þótt svarið dyljist,
sá er þegir, hann gleymir;
betra er brot en heil lygi.
Introduction
Bergmál ófullkomleikans: Boð um að spyrja
Liora og Stjörnuvefarinn er heimspekileg dæmisaga – dystópísk allegóría í búningi ljóðræns ævintýris, sem í gegnum frásögnina tekst á við stórar spurningar um löghyggju og frjálsan vilja. Í að því er virðist fullkomnum heimi, þar sem æðra vald, „Stjörnuvefarinn“, heldur öllu í hnökralausu samræmi, fær hin unga Liora ríkjandi skipulag til að riða til falls með þrálátum spurningum sínum. Sem hugleiðing um ofurgreind og teknókratískar útópíur kannar bókin spennuna á milli þægilegs öryggis og hinnar sársaukafullu ábyrgðar sjálfsákvörðunarréttarins – og verður þannig málsvörn fyrir gildi hins ófullkomna og gagnrýnnar umræðu.
Á tímum sem þrá algjöra skipulagningu og fullkomið öryggi virkar þessi saga sem nauðsynleg leiðrétting. Alltof kunnugleg er sú hvöt að tryggja sig gegn öllum áhættum og þröngva allri óvissu inn í fastmótaða ferla. Einmitt þessa spennu fangar bókin: freistinguna um heim þar sem allt á sinn fasta sess – og það háa verð sem við greiðum fyrir þennan meinta lýtalausleika: missi hinnar sönnu, lifandi reynslu.
Sagan hefst mjúklega, næstum eins og gömul barnasaga, en breytist fljótt í djúpstæða rannsókn á uppruna ákvarðana okkar. Sérstaklega í miðköflunum og hugleiðingunum í eftirmálanum verður ljóst að samræmið, sem Stjörnuvefarinn skapar, endurspeglar ákveðið form stafræns, teknókratísks fyrirsjáanleika. Á tímum þar sem reiknirit ráða æ meir hverju við sjáum, heyrum og kaupum, spyr Liora úrslitaspurningarinnar: Er tilgangur, sem okkur var gefinn, raunverulega okkar eigin? Það að staldra við og taka meðvitað eftir „sprungunum“ í kerfinu verður hér að lækningu gegn lævísri aðgerðaleysi.
Persónurnar bjóða þar að auki upp á dásamlega tengipunkta fyrir sameiginlegar samræður innan fjölskyldunnar. Á meðan Liora holdgerir hugrekkið til breytinga, sýnir Zamir hinn djúpstæða mannlega ótta við hrun hins venjubundna. Bókin minnir á að menntun snýst ekki um að safna svörum, heldur hæfileikann til að þola réttu spurningarnar. Hún er boð um að fela ekki „örin“ í lífinu, heldur líta á þau sem merki um vöxt og sjálfstæði. Sá sem gefur sig út í þetta ævintýri mun komast að því að sannur stöðugleiki sprettur ekki af skorti á mistökum, heldur af kraftinum til að bera þau í sameiningu.
Sérstaklega áhrifamikið augnablik fyrir mér er lýsingin á þeirri persónu, sem eftir hrun skipulagsins örvæntir ekki, heldur reynir af næstum kaldri nákvæmni að bæta gallann á himninum. Hann grípur ekki til aðgerða af illsku, heldur af djúpri skyldutilfinningu gagnvart virkni. Á þessu augnabliki finnur maður fyrir gríðarlegum núningi á milli þráarinnar eftir kerfislægum stöðugleika og óþægilegs sannleika augnabliksins. Það er þessi næstum tæknilega örvænting sem sýnir hversu erfitt það er að viðurkenna að gamalt mynstur dugir ekki lengur. Þessi sena endurspeglar þá mannlegu áskorun að viðurkenna fyrir sjálfum sér að stjórn er oft aðeins tálmynd sem aftrar okkur frá því að taka yfirhöfuð eftir hinu nýja og enn ófullgerða mynstri.
Reading Sample
Innsýn í bókina
Við bjóðum þér að lesa tvö augnablik úr sögunni. Það fyrra er upphafið – lágvær hugsun sem varð að sögu. Það síðara er augnablik úr miðri bókinni, þar sem Liora gerir sér grein fyrir því að fullkomnunin er ekki endir leitarinnar, heldur oft fangelsi hennar.
Hvernig allt hófst
Þetta er ekkert hefðbundið „einu sinni var“. Þetta er augnablikið áður en fyrsti þráðurinn var spunninn. Heimspekilegur inngangur sem gefur tóninn fyrir ferðalagið.
Það hófst ekki með ævintýri,
heldur með spurningu
sem mátti ekki kyrr vera.
Laugardagsmorgunn.
Samtal um ofurgreind,
hugsun sem lét ekki hrista sig af sér.
Fyrst var uppdráttur.
Svalur, skipulegur, án sálar.
Heimur án hungurs, án erfiðis.
En án titringsins sem heitir þrá.
Þá gekk stúlka inn í hringinn.
Með bakpoka
fullan af spurningasteinum.
Hugrekkið til að skilja eftir eyðu
Í heimi þar sem „Stjörnuvefarinn“ lagfærir sérhver mistök samstundis, finnur Liora eitthvað bannað á ljósamarkaðnum: Ókláraðan efnispút. Fundur hennar með gamla ljósaskeranum Joram á eftir að breyta öllu.
Liora gekk íhugul áfram
uns hún kom auga á Joram, aldraðan ljósskera.
Augu hans voru óvenjuleg.
Annað var tært og djúpbrúnt
og virti heiminn fyrir sér með athygli.
Hitt var hulið mjólkurkenndri slæðu,
eins og augnaráð hans beindist djúpt inn á við,
að tímanum sjálfum.
Augnaráð Lioru staðnæmdist við horn borðsins.
Milli glitrandi, fullkominna voða lágu fáein smærri stykki.
Ljósið í þeim flökti óreglulega,
eins og það andaði.
Á einum stað sleit mynstrið
og einn stakur, fölur þráður hékk út
og bylgjaðist í ósýnilegum andvara,
þögult boð um að halda áfram.
[...]
Joram tók trosnaðan ljósþráð úr horninu.
Hann sneiddi hjá fullkomnu rúllunum
og lagði hann á borðbrúnina,
þar sem börnin gengu hjá.
„Sumir þræðir eru fæddir til að finnast,“ tautaði hann,
og nú virtist röddin koma úr djúpi mjólkurhvíta augans,
„ekki til að vera huldir.“
Cultural Perspective
രോമപ്പുതപ്പിനടിയിൽ
മറ്റു ജനതകൾ തങ്ങളുടെ നിയമം ചന്തമുറ്റങ്ങളിൽ, തൂണുകൾക്കു കീഴിൽ, നഗരത്തിന്റെ നടുവിൽ ചൊല്ലി. നാം തിരഞ്ഞെടുത്തത് ഭൂമിയിലെ ഒരു വിള്ളലാണ്.
തിങ്വെല്ലിറിൽ (Þingvellir) മനുഷ്യൻ അൽമാന്നാഗ്യാ (Almannagjá) എന്ന കൊല്ലിയിലേക്ക് ഇറങ്ങിച്ചെല്ലുന്നു. രണ്ട് ഭൂഖണ്ഡഫലകങ്ങൾ വർഷത്തിൽ രണ്ടു സെന്റിമീറ്റർ വീതം പരസ്പരം അകന്നുപോകുന്ന ഇടമാണത്. കൃത്യമായി അവിടെ, ആ വിള്ളലിനുള്ളിൽത്തന്നെ, നിയമം ചൊല്ലുന്നവൻ നൂറ്റാണ്ടുകളോളം നിയമം മനഃപാഠമായി ഉരുവിട്ടു — എന്തെന്നാൽ നിയമം എവിടെയും എഴുതിവെച്ചിരുന്നില്ല; അത് ഒരു മനുഷ്യന്റെ വായിലെ വാക്കായി മാത്രമേ നിലനിന്നിരുന്നുള്ളൂ. ഭൂമി അഖണ്ഡമായിരുന്നില്ല. നമ്മുടെ ജനസഭയായ അൽതിംഗിയെ (Alþingi) നാം ആ പിളർപ്പിനുള്ളിൽത്തന്നെ കുടിയിരുത്തി.
അതുകൊണ്ടാണ് ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ നടുവിൽ ഞാൻ കാലിടറി വീഴാതിരുന്നത്.
ലിയോറയുടെ തലയ്ക്കുമീതെ ആകാശത്തിന്റെ നെയ്ത്ത് കീറുമ്പോൾ എല്ലാവരും ഞെട്ടിവിറയ്ക്കുന്നു. നൂലുകൾ പിന്നോട്ടു ചാടുന്നു, sem felmtri slegnir fingur (ഭയന്ന് പിൻവലിയുന്ന വിരലുകൾ പോലെ), നെയ്ത്തിനുള്ളിൽ നിന്ന് ശബ്ദങ്ങൾ നിലവിളിക്കുന്നു, ഒരു കുഞ്ഞ് ഇനി കണ്ടെത്താനാവാത്ത അമ്മയെ വിളിക്കുന്നു. സമീർ നിന്നിടത്തുതന്നെ നിൽക്കുന്നു, അയാളുടെ മുഖം litur ösku eftir eld (തീ കെട്ടടങ്ങിയ ശേഷമുള്ള ചാരത്തിന്റെ നിറം), പിന്നെ അയാൾ ആ വാക്യം പറയുന്നു — അതിനുശേഷം ഈ പുസ്തകം ഒരിക്കലും പഴയതുപോലെയാവുന്നില്ല: „Spurning þín var enginn lykill — hún var hnífur!“ (നിന്റെ ചോദ്യം താക്കോലായിരുന്നില്ല — അതൊരു കത്തിയായിരുന്നു!) ഇതാണ് ഈ കൃതിയുടെ ഉച്ചകോടി. ഐസ്ലൻഡുകാരനായ വായനക്കാരന് ഇത് അതേ നിമിഷത്തിൽ ഒരു ഭൂപ്രകൃതിവർണ്ണന കൂടിയാണ്.
വിള്ളൽ ചീത്തയാണോ എന്ന് ഈ പുസ്തകം ചോദിക്കുന്നില്ല. അതിലും പഴക്കമുള്ള, അതിലും കടുപ്പമുള്ള ചോദ്യമാണ് അതു വെക്കുന്നത് — യാദൃച്ഛികമെന്നു പറയട്ടെ, ആ ചോദ്യം നമ്മുടെ ഭാഷ ആദ്യംമുതൽ മുതുകിൽ ചുമന്നുകൊണ്ടു നടക്കുന്നുണ്ട്.
വിധി വെക്കപ്പെടുന്നു
റോമാക്കാരൻ അതിനെ fatum എന്നു വിളിച്ചു: ഉരിയാടപ്പെട്ടത്. ജർമ്മൻ ഭാഷയ്ക്ക് Schicksal ഉണ്ട്: നിന്നിലേക്ക് അയക്കപ്പെട്ടത്. മലയാളത്തിന് ഭാഗ്യം ഉണ്ട് — പങ്കുവെച്ചു കിട്ടിയത്; തലവര ഉണ്ട് — തലയിൽ എഴുതിവെക്കപ്പെട്ട വര; പിന്നെ വിധി ഉണ്ട്, വി + ധാ എന്നതിൽ നിന്ന്: വെച്ച് നിശ്ചയിക്കുക. വിധി എന്നാൽ 'നിയമം, ചട്ടം' എന്നും അർത്ഥമുണ്ട്, 'തലവര' എന്നും അർത്ഥമുണ്ട്. നമുക്കാകട്ടെ örlög ഉണ്ട്: ആദിയിൽ വെക്കപ്പെട്ടത്. നിയമത്തിനുള്ള നമ്മുടെ വാക്കായ lög എന്നതിന്റെ അർത്ഥംതന്നെ 'വെക്കപ്പെട്ടത്' എന്നാണ്, leggja — വെക്കുക — എന്ന ക്രിയയിൽ നിന്ന്.
നെയ്ത്തിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു പുസ്തകത്തിൽ ഇതു ചെറിയ കാര്യമല്ല. നമുക്ക് വിധി കൈകളുടെ പണിയാണ്. അതിന് ഒരു ചെയ്യുന്നവനുണ്ട്, ഒരു ചലനമുണ്ട്; ആരോ അതിനെ അവിടെ വെച്ചു — പാവിൽ ഒരു നൂൽ വെക്കുന്നതുപോലെ. സഹോദരപദവും അതുതന്നെ പറയുന്നു: álög എന്നാൽ ഒരു മനുഷ്യന്റെ മേൽ വെക്കപ്പെടുന്നത്, ഒരാൾ മറ്റൊരാളുടെ മേൽ വെക്കുന്ന മന്ത്രവാദം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, വെളിച്ചം കടിച്ചതിനുശേഷം കുഞ്ഞു നൂരിയയുടെ ഉള്ളംകൈയിൽ ചാരനിറമുള്ള വരകൾ തെളിയുമ്പോൾ, താൻ എന്താണു കാണുന്നതെന്ന് ഐസ്ലൻഡുകാരനായ വായനക്കാരൻ ആ നിമിഷംതന്നെ അറിയുന്നു.
അതിനാൽ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ നെയ്ത്തുകാരൻ നമുക്ക് അന്യനായ ഒരു സത്വമല്ല. അയാൾ പറയുന്നില്ല. അയാൾ വെക്കുന്നു. ഈ പുസ്തകം മുഴുവൻ ഒരൊറ്റ ചോദ്യമാണ് — ആരെങ്കിലും അതു ചോദിക്കുന്നതിനും എത്രയോ മുൻപ് ഐസ്ലൻഡിക് ഭാഷയ്ക്ക് ഒറ്റ വാക്കിൽ പറയാൻ കഴിഞ്ഞ ചോദ്യം: വെച്ചത് ആരാണ്?
വാക്കുകളുടെ ചരിത്രം അനുവദിക്കുന്നതിലേറെ കേൾക്കാൻ ചെവി കൊതിക്കുന്നു. örlög എന്നതിനുള്ളിൽ നാം ör കേൾക്കുന്നു — ör എന്നാൽ മുറിവിന്റെ പാട്; സമീർ ആകാശം തുന്നിക്കഴിഞ്ഞശേഷം അവിടെ ബാക്കിയാവുന്നതും കൃത്യമായി അതുതന്നെ. ഈ രണ്ടു വാക്കുകൾക്കും തമ്മിൽ ബന്ധുത്വമില്ല. എന്നിട്ടും ഞാൻ അവയെ അടുത്തടുത്തുതന്നെ നിർത്തുന്നു; കാരണം, വായനക്കാരന്റെ ചെവിയിൽ അർത്ഥം എങ്ങനെ പിറക്കുന്നു എന്നതുതന്നെ പ്രമേയമായ പുസ്തകത്തിന് അങ്ങനെ കേൾക്കുന്ന വായനക്കാരനെ അർഹതയുണ്ട്. കള്ളബന്ധുത്വം, സത്യമായ പ്രതിധ്വനി.
മേശപ്പുറത്തു വെച്ച ശ്ലോകം
ഇടവേളയായ Freisting Zamirs (സമീറിന്റെ പ്രലോഭനം) എന്ന ഭാഗത്ത് നെയ്ത്തിന്റെ ആചാര്യൻ ഉത്ഭവത്തിന്റെ തറിക്കുമുന്നിൽ മുട്ടുകുത്തുന്നു, സ്വന്തം ഭാവി നെയ്തുതീർന്ന നിലയിൽ കാണാൻ അയാൾക്ക് അനുവാദം കിട്ടുന്നു: ആദരിക്കപ്പെടുന്ന താൻതന്നെ, തലമുറകൾക്ക് പ്രചോദനമായ സ്വന്തം പേര്. ആ ഭാവിയുടെ അരികിൽ അയഞ്ഞ ചാരനിറമുള്ള ഒരു നൂൽ കിടക്കുന്നു — ലിയോറയുടെ വഴി — ഒരു അദൃശ്യക്കൈ അതിനെ സൗമ്യമായി ചിത്രപ്പണിയിലേക്കു തിരികെ കൊണ്ടുവരുന്നു; അവിടെ അവളുടെ കലാപം hrífandi, litla tilbrigðið (ആ ഹൃദ്യമായ ചെറിയ വകഭേദം) ആയി മാറി, മൊത്തത്തിലുള്ള ഭംഗി കൂട്ടുകയേ ചെയ്യുന്നുള്ളൂ. ആ വാഗ്ദാനം ഒരിക്കലും ഉറക്കെ പറയപ്പെടുന്നില്ല, വിലയാകട്ടെ ഒന്നു മാത്രം: „Þögn hennar.“ (അവളുടെ മൗനം.)
അവിടെത്തന്നെ, അടുത്ത ശ്വാസത്തിൽ, മൂന്നു വരികൾ നിൽക്കുന്നു:
Örlög sín
viti engi fyrir;
þeim er sorgalausastr sefi.
(സ്വന്തം വിധി അതു വന്നുവീഴുംമുൻപ് ആരും അറിയാതിരിക്കട്ടെ — അറിയാത്തവൻ മാത്രമേ അതു ലഘുവായി ചുമക്കുന്നുള്ളൂ.)
ഇത് «ഹാവമാളി»ൽ ഉള്ളതാണ്, അതായത് അത്യുന്നതന്റെ വാക്കുകളിൽ. ഈ ശ്ലോകം ആശ്വാസവാക്കായാണ് പറയപ്പെട്ടത്: അറിയാത്തവനാണ് ഏറ്റവും കുറച്ചു ദുഃഖമുള്ളവൻ. പക്ഷേ ഇവിടെ അത് സമീറിനെ ഇപ്പോൾത്തന്നെ അറിയിച്ചുകഴിഞ്ഞ ആ കൃത്യം സ്ഥാനത്താണ് വെച്ചിരിക്കുന്നത്. അയാൾ സ്വന്തം നൂൽ അറ്റംവരെ കണ്ടുകഴിഞ്ഞു, ജീവിതം അയാളുടേതായിരിക്കുന്നത് അവസാനിപ്പിച്ചു. അപ്പോൾ അയാൾ ജീവിതത്തിൽ ആദ്യമായി ചോദിക്കുന്നു: „en hver lagði örlögin?“ (എന്നാൽ ഈ വിധി വെച്ചത് ആരാണ്?)
മൂന്നു വരികൾക്കുള്ളിൽ, ഈ ജനതയുടെ കൈവശമുള്ള ഏറ്റവും പഴയ ആശ്വാസവചനം ഒരു കുറ്റപത്രമായി മാറിക്കഴിഞ്ഞു.
ഇതു പരിഭാഷയല്ല. ഇത് പതിച്ചുവെക്കലാണ് — ജർമ്മൻ ചിത്രപ്പണിയിലേക്കു നെയ്തുചേർത്ത ഒരു ഐസ്ലൻഡിക് നൂൽ, അതും ഏറ്റവും മോശപ്പെട്ടതും ഏറ്റവും മികച്ചതുമായ സ്ഥാനത്തുതന്നെ വെച്ചത്. പുസ്തകംതന്നെ അതിന്റെ അനുബന്ധത്തിൽ ഇതാണ് ആവശ്യപ്പെടുന്നത്: ഭാഷാമണ്ഡലങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം നിരപ്പാക്കിക്കളയുന്നതിനു പകരം ആഖ്യാനം അതിനെ ആദരിക്കണം എന്ന് «വാക്കുകളുടെ നെയ്ത്തുകാരൻ» പറയുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ആമുഖഗീതമായ Þráðarmál (നൂലിന്റെ വാക്ക്) ഗദ്യത്തിലല്ല, മറിച്ച് ljóðaháttur എന്ന — «ഹാവമാളി»ന്റെ തന്നെ — വൃത്തത്തിന്റെ മാതൃകയിലാണ് രചിച്ചിരിക്കുന്നത്; അതേ അച്ചിൽ വാർത്ത ഒരു വാക്യത്തോടെ അതു അവസാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു: „betra er brot en heil lygi“ (പൂർണ്ണമായ നുണയെക്കാൾ ഭേദം ഒരു ഉടഞ്ഞ കഷണമാണ്).
ഇതു തുറന്നു പറയേണ്ടതുണ്ട്: ലിയോറയെ ഐസ്ലൻഡിക്കിൽ വായിക്കുന്നവൻ അവളെ, അവൾ എഴുതപ്പെട്ട സ്വരത്തെക്കാൾ പഴയ സ്വരത്തിലാണ് വായിക്കുന്നത്. നമ്മുടെ പുസ്തകം ആ ജർമ്മൻ പുസ്തകം അതേപടിയല്ല. അത് ഒരു ശ്ലോകത്തിന്റെ അളവിൽ കൂടുതൽ പുറജാതീയമാണ്.
ദോറൂദിന്റെ നെയ്ത്ത്
എന്നിരുന്നാലും, മനുഷ്യരെ നെയ്യുന്ന ഒരു നെയ്ത്തുകാരനിലേക്ക് എത്താൻ നമുക്ക് ഒരു ജർമ്മൻ പുസ്തകം വേണ്ടിയിരുന്നില്ല.
«ന്യാളിന്റെ സാഗ»യിൽ, ക്ലോൺടാർഫ് യുദ്ധത്തിന്റെ തലേരാത്രി, ദോറൂദ് എന്നു പേരുള്ള ഒരാൾ പന്ത്രണ്ടു സ്ത്രീകൾ കുതിരപ്പുറത്ത് കെയ്ത്ത്നെസിലെ ഒരു നെയ്ത്തുകുടിലിലേക്കു വരുന്നതു കാണുന്നു. അയാൾ ജനലിനടുത്തുചെന്ന് അകത്തേക്കു നോക്കുന്നു. അവർ നെയ്യുകയാണ്. പാവ് മനുഷ്യരുടെ കുടലുകൾ, തറിയിലെ കട്ടികൾ അവരുടെ തലകൾ, അമ്പുകൾ തുണിയിൽ ഓടത്തിനു പകരം പോയിവരുന്നു; നെയ്യുന്നതിനിടെ ആരൊക്കെ വീഴണമെന്ന് അവർ പാടുകയും ചെയ്യുന്നു. നെയ്തുതീർന്നപ്പോൾ അവർ തുണി വലിച്ചൂരി കീറുന്നു, ഓരോരുത്തരും തന്റെ കഷണം എടുക്കുന്നു, കുതിരപ്പുറത്തു പോകുന്നു.
അതായത്: നമ്മുടെ ഏറ്റവും പഴയ നെയ്ത്തുകാവ്യം അവസാനിക്കുന്നത് നെയ്ത്തുകാർ സ്വന്തം നെയ്ത്ത് സ്വയം കീറുന്നിടത്താണ്. വിള്ളൽ ചിത്രപ്പണിയുടെ കുറവല്ല. അത് ചിത്രപ്പണിയുടെ പൂർത്തീകരണമാണ്.
പക്ഷേ മനുഷ്യൻ എവിടെ നിൽക്കുന്നു എന്നു ശ്രദ്ധിക്കുക. ദോറൂദ് പുറത്താണ്. ആരും കാണാൻ പാടില്ലാത്തത് അയാൾ ജനലിലൂടെ കാണുന്നു, അവർ അയാളെ കാണുന്നുമില്ല.
ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ അന്ത്യഭാഗം — തുറക്കരുതെന്ന് വായനക്കാരന് വ്യക്തമായ മുന്നറിയിപ്പു നൽകുന്ന ആ അധ്യായം — നമ്മെ അതേ ജനലിനരികിൽ നിർത്തുന്നു, പിന്നെ ആ ജനൽ തിരിച്ചിടുന്നു. മൂന്നു സാന്നിധ്യങ്ങൾ നെയ്ത്തിനപ്പുറം നിന്ന് ഈ ലോകത്തെക്കുറിച്ച്, ഒരു പരീക്ഷണത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നതുപോലെ സംസാരിക്കുന്നു: വിള്ളൽ പിഴവായിരുന്നോ തിരുത്തായിരുന്നോ, വേദന വ്യവസ്ഥയുടെ സ്ഥിരതയ്ക്ക് എന്തു സംഭാവന നൽകി, അടുത്ത ചക്രത്തിൽ മുറിവ് വീണ്ടും അടയ്ക്കണമോ. പുസ്തകത്തിലെ ഏറ്റവും തണുത്ത സംഭാഷണമാണത്; ചിന്തിക്കുന്ന യന്ത്രങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ കാലത്തെ തർക്കങ്ങൾ പിന്തുടരുന്നവരുടെ ചെവിക്ക് അത് അസ്വസ്ഥപ്പെടുത്തുംവിധം പരിചിതമായി മുഴങ്ങുന്നു. അപ്പോൾ, «ന്യാളി»ൽ ഒരിക്കലും സംഭവിക്കാത്തത് സംഭവിക്കുന്നു: തങ്ങളുടെമേൽ ഒരു നോട്ടം പതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു എന്ന് നെയ്ത്തുകാർക്ക് അനുഭവപ്പെടുന്നു.
„Hver sér okkur?“
Ekkert svar kom.
(«ആരാണ് നമ്മെ കാണുന്നത്?» — ഒരു ഉത്തരവും വന്നില്ല.)
മൂന്ന്. രണ്ടല്ല, നാലല്ല. «വോലുസ്പാ»യിൽ ഏറെ അറിയുന്ന മൂന്നു കന്യകമാർ ലോകവൃക്ഷത്തിനടിയിലുള്ള തടാകത്തിൽനിന്നു കയറിവരുന്നു: þær lög lögðu, líf kuru alda börnum, örlög seggja (അവർ നിയമങ്ങൾ വെച്ചു, മനുഷ്യരുടെ മക്കൾക്ക് ജീവിതവും യോദ്ധാക്കൾക്ക് വിധിയും പകുത്തുനൽകി). വീണ്ടും അതേ ക്രിയ — വെക്കുക. നോൺ സർവശക്തയുമല്ല. നമ്മുടെ പുരാവൃത്തത്തിൽ എല്ലാം എങ്ങനെ അവസാനിക്കുമെന്ന് ഓഡിന് അറിയാം, എന്നിട്ടും അതു മാറ്റാൻ അയാൾക്കാവില്ല; കിണറ്റിലെ ഒരു കവിൾ വെള്ളത്തിനുവേണ്ടി അയാൾ ഒരു കണ്ണു കൊടുത്തു, കുന്തം തറച്ച നിലയിൽ കാറ്റടിക്കുന്ന മരത്തിൽ ഒൻപതു രാത്രി തൂങ്ങിക്കിടന്നു, എന്നിട്ടാണ് റൂൺ അക്ഷരങ്ങൾ എടുത്തുയർത്തിയത്. അറിവിന് എപ്പോഴും ഒരു മുറിവിന്റെ വിലയുണ്ട്. ഇത് സദാചാരപാഠമല്ല; ഇത് ഒരു വിലവിവരപ്പട്ടികയാണ്.
അതുകൊണ്ടാണ്, Hvíslitréð — മന്ത്രിക്കുന്ന മരം — ലിയോറയ്ക്കുമുന്നിൽ തുറന്ന് അതിന്റെ വാർഷികവലയങ്ങൾ കാണിക്കുമ്പോൾ ഞാൻ അതു വിശ്വസിക്കുന്നത്: സമാധാനവർഷങ്ങളുടെ വീതിയുള്ള സുവർണ്ണവലയം, അതിനോടു ചേർന്നുതന്നെ ഇടുങ്ങിയ ഇരുണ്ട ഒരു വലയം, മുനകളുള്ള കറുത്ത വരയാൽ പിളർന്നത്. „Sérhver spurning þín, barn, er ár í viði mínum.“ (കുഞ്ഞേ, നിന്റെ ഓരോ ചോദ്യവും എന്റെ മരത്തിലെ ഓരോ വർഷമാണ്.) ഇഗ്ഗ്ദ്രാസിൽ വൃക്ഷം മനുഷ്യർ അറിയുന്നതിലേറെ സഹിക്കുന്നു: മുകളിൽനിന്ന് മാൻ കടിക്കുന്നു, വശം അഴുകുന്നു, താഴെനിന്ന് നീഥ്ഹോഗ് കരളുന്നു. നമ്മുടെ ലോകവൃക്ഷം ആരോഗ്യമുള്ള മരമല്ല. അതു മുറിവേറ്റ മരമാണ്, എന്നിട്ടും എല്ലാം താങ്ങിനിർത്തുന്ന മരം.
രോമപ്പുതപ്പിനടിയിൽ
ലിയോറയുടെ വീടിന്റെ പേര് „Húsið þar sem beðið er eftir visku“ (ജ്ഞാനത്തിനായി കാത്തിരിക്കുന്ന വീട്) എന്നാണ്; അതിന്റെ നിയമങ്ങൾ മൂന്നു വരികളിൽ ഒതുങ്ങുന്നു: Sá sem spyr, sáir. Sá sem hlýðir, hlúir. Sá sem bíður, þroskast. (ചോദിക്കുന്നവൻ വിതയ്ക്കുന്നു. കേൾക്കുന്നവൻ പരിപാലിക്കുന്നു. കാത്തിരിക്കുന്നവൻ പാകമാകുന്നു.)
ഈ സ്ഥാപനം നമുക്കുണ്ട്. ക്രി.വ. ആയിരാമാണ്ടിൽ, തിങ്വെല്ലിറിൽ, ആ വിള്ളലിനുള്ളിൽത്തന്നെ അതു സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.
അക്കാലത്ത് ഈ ജനത തങ്ങളുടെ പൊതുനിയമബന്ധം അറുത്തുമുറിക്കുന്നതിന്റെ വക്കിലായിരുന്നു: പുറജാതിക്കാരും ക്രിസ്ത്യാനികളും അന്നുമുതൽ ഓരോരുത്തർക്കും സ്വന്തം നിയമം വേണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ചു. അപ്പോൾ നിയമം ചൊല്ലുന്നവനും സ്വയം പുറജാതിക്കാരനുമായ തോർഗെയ്ർ ല്യോസ്വെറ്റ്നിംഗഗോഡി നിലത്തു കിടന്നു, തലയ്ക്കുമീതെ രോമപ്പുതപ്പ് വലിച്ചിട്ടു, ഒരു പകലും ഒരു രാത്രിയും ഒരു വാക്കുപോലും ഉരിയാടാതെ അങ്ങനെതന്നെ കിടന്നു. അയാൾ എന്താണ് ചിന്തിച്ചിരുന്നതെന്ന് ജ്ഞാനിയായ ആരി നമ്മോടു പറയുന്നില്ല. ആരും ചോദിച്ചതുമില്ല. പിളർപ്പിന്റെ വക്കിൽ നിന്ന ഒരു ജനത, മുഖത്ത് എന്തോ വലിച്ചിട്ട ഒരു മനുഷ്യനുവേണ്ടി ഒരു പകൽ മുഴുവൻ കാത്തിരിക്കാൻ സമ്മതിച്ചു.
ലിയോറ കുട്ടികളെ പഠിപ്പിക്കുന്ന അതേ ചേഷ്ടതന്നെയാണിത്: ചോദ്യം കൈയിൽ പിടിക്കുക, അതിന്റെ ഭാരം തൂക്കിനോക്കുക, അതു നിന്നോടൊപ്പം ചുമക്കാൻ ആർക്കു കഴിയുമെന്നു ചോദിക്കുക. ഇന്നും നാം അതിനെ að liggja undir feldi (രോമപ്പുതപ്പിനടിയിൽ കിടക്കുക) എന്നുതന്നെ വിളിക്കുന്നു. «ഒന്നും പറയാതിരിക്കുക» എന്നതിന്റെ പേരിൽ ഒരു ഭരണഘടനാപാരമ്പര്യമുള്ള ഏക ജനത നാം മാത്രമായിരിക്കും എന്നു ഞാൻ കരുതുന്നു.
ആ വിധിന്യായംതന്നെയും ശ്രദ്ധിക്കുക. നാട്ടിൽ ഒരൊറ്റ നിയമവും ഒരൊറ്റ വിശ്വാസവുമേ പാടുള്ളൂ എന്ന് തോർഗെയ്ർ വിധിച്ചു — എന്നാൽ പഴയ ആചാരങ്ങൾ ആരും കാണാതെ തുടരാം എന്നും. നിശ്ശബ്ദതയിലെ ബലി. പുതിയതും കുറ്റമറ്റതുമായ ചിത്രപ്പണിക്കുള്ളിൽ, വെളിച്ചം തിരികെ നൽകാത്ത ഒരൊറ്റ നൂൽ നെയ്തുചേർക്കപ്പെട്ടു.
ലിയോറയുടെ അമ്മയും അതേ കൈപ്പണിതന്നെ ചെയ്യുന്നു. മകൾ യാത്ര പുറപ്പെടുന്നതിന്റെ തലേരാത്രി അവൾ ഒരു രക്ഷാസഞ്ചി തുന്നുന്നു; സ്വർണ്ണനൂലുകൾ കുറ്റമറ്റ സമമിതിയിൽ. അവസാനത്തെ കെട്ടിന്റെ നടുവിൽത്തന്നെ അവൾ ഒരൊറ്റ നൂൽ വെക്കുന്നു: ചാരനിറമുള്ള, ചായം മുക്കാത്ത, മങ്ങിയ, പരുപരുത്ത നൂൽ, ekki hreint skorinn (വൃത്തിയായി മുറിച്ചതല്ല) — പിഞ്ഞിയ, തിരക്കിൽ പിച്ചിയെടുത്ത നൂൽ. പിന്നെ അവൾ ആ സഞ്ചി ചോദ്യക്കല്ലുകൾക്കിടയിലേക്കു തിരുകിവെക്കുന്നു. മുന്നറിയിപ്പില്ല. വിലക്കില്ല.
നിയമനിർമ്മാതാവും അമ്മയും എഴുനൂറു വർഷത്തെ അകലത്തിൽ ഒരേ നിഗമനത്തിലെത്തുന്നു: നിലനിൽക്കേണ്ട ഒരു രക്ഷയ്ക്ക് ഒരു കുറവ് ആവശ്യമാണ്.
പറയാതെ പോകുന്നത്
ഐസ്ലൻഡിക് സാഹിത്യത്തിന് മറ്റു സാഹിത്യങ്ങളെക്കാൾ ഒരു ഉപായം കൂടുതലുണ്ട്, ആ ഉപായം മൗനമാണ്.
ഒരു മനുഷ്യൻ എന്തു തോന്നുന്നു എന്ന് സാഗകൾ ഒരിക്കലും പറയുന്നില്ല. ഒരു കൈ ചെന്നിയിലേക്ക് ഉയർന്നു എന്ന്, വിരലുകളുടെ സന്ധികൾ വെളുത്തു എന്ന്, ചുവരുകളിൽ സ്വയം ഇടിക്കുന്ന തടവിലായ മൃഗത്തെപ്പോലെ കഴുത്തിൽ ഒരു ഞരമ്പ് മിടിച്ചു എന്ന് അവ പറയുന്നു. ലിയോറയുടെ പുസ്തകം ഈ വ്യാകരണത്തിലാണ് എഴുതപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്, പരിഭാഷയ്ക്ക് അതു നന്നായി അറിയുകയും ചെയ്യാം. അമ്മ ഭയക്കുന്നു എന്ന് എവിടെയും പറയുന്നില്ല. നിമിഷംമുൻപു വരെ തിരക്കിലായിരുന്ന അവളുടെ കൈകൾ ഇപ്പോൾ മടിയിൽ അനക്കമില്ലാതെ കിടക്കുന്നു എന്നാണ് പറയുന്നത്, eins og einhver hefði skorið á þráð hreyfingar hennar (ആരോ അവളുടെ ചലനത്തിന്റെ നൂൽ മുറിച്ചുകളഞ്ഞതുപോലെ). അതു മതി. അതു വേണ്ടതിലധികവുമാണ്.
ഗുദ്രൂൺ ഓസ്വീഫുർസ്ദോത്തിറിന്റെ മകൻ ഒടുവിൽ, വൃദ്ധയും അർദ്ധാന്ധയുമായ അമ്മയോട്, ഏതു പുരുഷനെയാണ് ഏറ്റവുമധികം സ്നേഹിച്ചതെന്നു ചോദിക്കുമ്പോൾ അവൾ ഉത്തരം പറയുന്നില്ല. അവൾ പറയുന്നു: „Þeim var ek verst er ek unni mest.“ (ഏറ്റവുമധികം സ്നേഹിച്ചവനോടാണ് ഞാൻ ഏറ്റവും ക്രൂരമായി പെരുമാറിയത്.) ഇത് ഉത്തരമല്ല. ഇതു ചോദിച്ചവന്റെ ഉള്ളംകൈയിൽ വെച്ചുകൊടുത്ത ഒരു കല്ലാണ് — ഭാരമുള്ളതും സാധ്യതകൾ നിറഞ്ഞതും; എണ്ണൂറു വർഷത്തിനുശേഷവും അത് അവിടെത്തന്നെ കിടക്കുന്നു, ആർക്കും അതു താഴെവെക്കാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല.
കൃത്യമായി ഇതുതന്നെയാണ് ലിയോറയും ചെയ്യുന്നത് — തന്റെ അച്ഛനെ ദുഃഖിതനാക്കുന്ന ഒരു വിളി നക്ഷത്രങ്ങളുടെ നെയ്ത്തുകാരൻ എന്തിനാണ് അച്ഛനു നൽകിയതെന്ന് ആൺകുട്ടി ചോദിക്കുമ്പോൾ. വൃത്തം നിശ്ശബ്ദമാകുന്നു. അവൾ ഉത്തരം പറയുന്നില്ല. സഞ്ചിയിൽ കൈയിട്ട്, കുട്ടിക്ക് ഒരു കല്ലു കൊടുത്ത് അവൾ പറയുന്നു: „Þetta er þungur steinn sem þú berð. Hann heldur hjarta föður þíns. Finndu brúnir hans. Er hvassleikinn áhyggjur þínar af honum, eða er það hryggð hans?“ (നീ ചുമക്കുന്നത് ഭാരമുള്ള ഒരു കല്ലാണ്. അതിനുള്ളിൽ നിന്റെ അച്ഛന്റെ ഹൃദയമുണ്ട്. അതിന്റെ അരികുകളിലൂടെ വിരലോടിക്കൂ: മുറിക്കുന്നത് അച്ഛനെക്കുറിച്ചുള്ള നിന്റെ ആശങ്കയാണോ, അതോ അച്ഛന്റെ തന്നെ സങ്കടമാണോ?)
ഒരു ഫ്രഞ്ച് വായനക്കാരൻ ഇവിടെ ഒരുപക്ഷേ ഒരു സൂക്ഷ്മമായ മര്യാദ കാണും, എല്ലാം പറയാതിരിക്കാനുള്ള അവകാശം. നമുക്ക് ഇതു മര്യാദയല്ല. നമുക്ക് ഇതു പണിയെടുക്കുന്ന രീതിയാണ്.
നൂരിയയുടെ സൊനാതൊറെക്
ഈ പുസ്തകത്തിലെ ഏറ്റവും സുന്ദരമായ അധ്യായം ഏറ്റവും ചെറുതാണ്; ഒരു കൈ ഉപയോഗശൂന്യമായിപ്പോയ ആറു വയസ്സുള്ള കുട്ടിയെക്കുറിച്ചാണ് അത്.
നൂരിയ തന്റെ ഹൃദയം പറഞ്ഞതിൽനിന്നു വ്യത്യസ്തമായി നെയ്യാൻ ശ്രമിച്ചു, വെളിച്ചം അവളെ കടിച്ചു. മുൻപ് സ്വർണ്ണനിറത്തിൽ തിളങ്ങിയിരുന്ന അവളുടെ ഉള്ളംകൈയിലെ വരകൾ ചാരനിറമായി. „Það verkjar ekki lengur,“ അവൾ പറയുന്നു, „en mér finnst hún tóm.“ (ഇപ്പോൾ വേദനയില്ല. പക്ഷേ അതു ശൂന്യമായി തോന്നുന്നു.)
സമീർ അവളെ തൊടുന്നില്ല. കുട്ടിയുടെ മുന്നിൽ കുനിഞ്ഞിരുന്ന്, പനി നോക്കുന്നതുപോലെ സ്വന്തം കൈ അവളുടെ കൈക്കുമുന്നിൽ പിടിച്ച്, ഈ പുസ്തകത്തിൽ മറ്റാർക്കും പറയാൻ കഴിയാത്തതു പറയുന്നു:
„Hún er ekki tóm. Hún er full. Hún er södd. Grátt drekkur ljósið. Það geymir allt. En sá sem drekkur svo mikið þarf loft til að anda. Snertir þú ljósið, kæfir þú það. Gefðu því rými. Láttu loftið dansa þar á milli.“
(അതു ശൂന്യമല്ല. അതു നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അതു തൃപ്തമാണ്. ചാരനിറം വെളിച്ചം കുടിച്ച് എല്ലാം സൂക്ഷിച്ചുവെക്കുന്നു. പക്ഷേ അത്രയും കുടിക്കുന്നതിന് ശ്വസിക്കാൻ വായു വേണം. വെളിച്ചത്തെ തൊട്ടാൽ നീ അതിനെ ശ്വാസംമുട്ടിക്കും. അതിന് ഇടം കൊടുക്കൂ. നടുവിൽ വായു നൃത്തം ചെയ്യട്ടെ.)
അങ്ങനെ ആ കുട്ടി സ്വന്തം കൈക്കും വെള്ളിനൂലിനുമിടയിലുള്ള ആ ശൂന്യതയിൽനിന്ന് ആഴമുള്ള ഒരു സ്വരം പുറത്തെടുക്കാൻ പഠിക്കുന്നു. Búmm. (ഗും.) പിന്നെ ഒരിക്കൽക്കൂടി; അവളുടെ മുതുകിലൂടെ ഒരു കുളിരു പായുന്നു — കാരണം മറ്റു കുട്ടികൾ പ്രകാശമുള്ള ഈണങ്ങൾ നെയ്യുന്നു, ഇതാകട്ടെ ഹൃദയമിടിപ്പാണ്. ആ കൈ ഉപയോഗശൂന്യമായിരുന്നില്ല. അത് ഒരു അനുരണനപ്പെട്ടിയായിരുന്നു.
മകൻ ബോദ്വാർ മുങ്ങിമരിച്ചപ്പോൾ എഗിൽ സ്കല്ലാഗ്രീംസൺ സ്വന്തം കിടപ്പുമുറിയിൽ കയറിക്കിടന്ന് പട്ടിണികിടന്നു മരിക്കാൻ ഒരുങ്ങി. മകൾ തോർഗെർദ് ആദ്യം ഒരു കവിത രചിക്കാൻ അയാളെ പ്രേരിപ്പിച്ചു. «സൊനാതൊറെക്» — മക്കളുടെ നഷ്ടം — ആശ്വാസവുമല്ല, ഒത്തുതീർപ്പുമല്ല; അതു മുറിവുതന്നെ സംഗീതോപകരണമായി ഉപയോഗിച്ചതാണ്; വീണ്ടും ഭക്ഷണം കഴിക്കാനാവുന്നതുവരെ അയാളെ ജീവനോടെ നിർത്തിയതും അതുതന്നെ.
ആയിരം വർഷം പഴക്കമുള്ള ഒരു രീതി, ഒരൊറ്റ താളിൽ പഠിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു — സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് ഒരു ആകാശം തുന്നിയ മനുഷ്യനിൽനിന്ന്, വെളിച്ചത്തിൽനിന്ന് മൂന്നു വിരൽ അകലെ കൈ നിർത്തി അതിനെ തൊടാതിരിക്കുന്ന കുട്ടിയിലേക്ക്.
കാണാവുന്ന തുന്നൽ
1973 ജനുവരി 23-ന്റെ രാത്രിയിൽ ഹൈമായി ദ്വീപിലെ പട്ടണത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്ത് ഒരു വിള്ളൽ തുറന്നു. മീൻപിടിത്തക്കപ്പലുകൾ അതേ രാത്രിതന്നെ അയ്യായിരം പേരെ കരയിലെത്തിച്ചു. ലാവയുടെ മുൻനിര തുറമുഖം അടച്ചുകളയാതിരിക്കാൻ മാസങ്ങളോളം അതിനുമേൽ കടൽവെള്ളം പമ്പുചെയ്തു; സ്ഫോടനം അവസാനിച്ചപ്പോൾ തുറമുഖം മുൻപത്തേക്കാൾ ഭദ്രമായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. പട്ടണത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം അതിനടിയിൽ കിടന്നു.
ഇതാണ് സമീറിന്റെ തുന്നൽ — ഘനമീറ്ററിൽ അളന്നത്. മന്ത്രിക്കുന്ന മരം ആ നിയമം ഇങ്ങനെ പറയുന്നു: „Sá sem hefur mátt til að brjóta hefur einnig mátt til að græða. Ekki að færa hið sama aftur — það er ekki hægt. En að láta eitthvað nýtt vaxa.“ (തകർക്കാൻ ശക്തിയുള്ളവന് സുഖപ്പെടുത്താനും ശക്തിയുണ്ട്. ഉണ്ടായിരുന്നത് തിരികെ കൊണ്ടുവരികയല്ല — അതു സാധ്യമല്ല. പകരം പുതിയതെന്തെങ്കിലും വളരാൻ അനുവദിക്കുക.)
മറുവശവും നമുക്കറിയാം: കുറ്റമറ്റതായി കാണപ്പെടുന്ന ഒരു നെയ്ത്ത്, ആരും സമ്മതിക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നതിലും നേർത്ത ഒരു നൂലിൽ തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്നുണ്ടാവാം എന്ന്. 2008-ലെ ശരത്കാലത്ത് ആ പാഠം നാം മുഴുവനായി ഒറ്റയടിക്ക് പഠിച്ചു; ആ കുരുക്ക് ഇന്നും അഴിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. വിള്ളൽ എപ്പോഴും വസ്തുവിനെക്കുറിച്ചു സത്യം പറയുന്നു. അതാണ് അതിലെ ഏറ്റവും മോശപ്പെട്ട കാര്യം, അതുതന്നെയാണ് അതിലെ ഒരേയൊരു നല്ല കാര്യവും.
പുസ്തകത്തിന്റെ ഒടുവിലും ആ പാട് അവിടെത്തന്നെയുണ്ട്. കുട്ടികൾ അതിലേക്കു വിരൽ ചൂണ്ടി അതെന്താണെന്ന് മാതാപിതാക്കളോടു ചോദിക്കുന്നു; ചിലർ villa (തെറ്റ്) എന്നു പറയുന്നു, ചിലർ minning (ഓർമ്മ) എന്നു പറയുന്നു. ഏറെ കാലത്തിനുശേഷം ഒരു സന്ധ്യയ്ക്ക് സമീർ തന്റെ തുന്നലിനടുത്തു ചെല്ലുന്നു, അയഞ്ഞ് ചിതറി പുറത്തേക്കു തള്ളിനിൽക്കുന്ന രണ്ടു നൂലുകൾ കാണുന്നു, അലങ്കാരമൊന്നുമില്ലാത്ത പ്രായോഗികമായ ഒരു ചലനത്തിൽ അവയുടെ അറ്റങ്ങൾ ചേർത്തുവെക്കുന്നു. അതു കലാകാരന്റെ ചേഷ്ടയല്ല, പരിപാലകന്റെ ചേഷ്ടയാണ്. ഈ കൈവഴക്കം നമുക്കറിയാം. അതിന്റെ പേര് അറ്റകുറ്റപ്പണി എന്നാണ്; അതു ഭംഗിയുള്ളതല്ല; ഈ നാട്ടിൽ വീടുകളെ നിവർന്നുനിർത്തുന്നതും അതുതന്നെ.
ലിയോറയും ഒരു ഉത്തരത്തിൽ അവസാനിക്കുന്നില്ല. അവൾ തുറക്കുന്ന ഒരു ഉള്ളംകൈയിലാണ് അവസാനിക്കുന്നത്. തന്റെ ചോദ്യക്കല്ലുകളിൽ ഏറ്റവും പഴയതും ഏറ്റവും മിനുസമുള്ളതുമായത് എടുത്ത് അവൾ പുഴയിലേക്കിറങ്ങുന്നു; അതു വലിച്ചെറിയുന്നില്ല, ഉള്ളംകൈ നീറുംവരെ ഇനി ഞെരിക്കുന്നുമില്ല, പകരം ഉള്ളംകൈ മേലോട്ടു തിരിച്ച് കല്ല് അതിൽ വിശ്രമിക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നു, án þess að halda honum eða sleppa (മുറുകെപ്പിടിക്കാതെയും വിട്ടുകളയാതെയും).
Þyngd. Bergmál. Loforð.
(ഭാരം. പ്രതിധ്വനി. വാഗ്ദാനം.)
ഫ്രഞ്ച് വായനക്കാരൻ അവിടെ ഒരു മടി കാണുന്നു. ഞാൻ അവിടെ കാണുന്നത് ഇനിയും പിരിഞ്ഞിട്ടില്ലാത്ത ഒരു സഭയാണ്.
കാരണം, ആ വിള്ളലിനുള്ളിൽ നാം പഠിച്ചതും മറ്റാരെയും ശരിക്കു പഠിപ്പിക്കാൻ കഴിയാതെപോയതും ഇതാണ്: തുറന്നുകിടക്കുന്ന ഒരു നൂൽ പരാജയമല്ല എന്ന്; കാണാവുന്ന ഒരു തുന്നൽ, കള്ളം പറയുന്ന നെയ്ത്തിനെക്കാൾ സത്യസന്ധമാണ് എന്ന്; ചോദ്യം കൈയിൽ പിടിച്ചിട്ടും അതു വലിച്ചെറിയാത്തവൻ ശങ്കിക്കുന്ന മനുഷ്യനല്ല, രോമപ്പുതപ്പിനടിയിലുള്ള മനുഷ്യനാണ് എന്ന്.
പുസ്തകം ജർമ്മൻകാരുടേതാണ്. കല്ല് നമ്മുടേതാണ്.
വിള്ളൽ ഇപ്പോഴും അകന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു, വർഷത്തിൽ രണ്ടു സെന്റിമീറ്റർ. അൽതിംഗി അവിടെ കൂടാതായിട്ട് ഏറെക്കാലമായി; എന്നാൽ ആ കൊല്ലിയിൽ വെക്കപ്പെട്ട ചോദ്യം അന്നുമുതൽ ആരും എടുത്തുയർത്തിയിട്ടില്ല.
Fljúgðu, Liora. (പറന്നോളൂ, ലിയോറ.)
നാം ഇപ്പോഴും രോമപ്പുതപ്പിനടിയിൽ കിടക്കുകയാണ്.
Afterword
വെള്ളത്തിലൊഴുകുന്ന തൂണുകൾ
ഐസ്ലൻഡിൽ കുടിയേറാൻ കപ്പൽ കയറിയവൻ തന്റെ öndvegissúlur കടലിലേക്ക് എറിയുമായിരുന്നു — ഇരിപ്പിടത്തിന്റെ ഇരുവശത്തും നിന്നിരുന്ന കൊത്തുപണിയുള്ള തൂണുകൾ, പഴയ വീട്ടിൽനിന്ന് അയാൾ കൂടെക്കൊണ്ടുപോയ ഒരേയൊരു വസ്തു — എന്നിട്ട് തിര അവയെ കരയ്ക്കടിപ്പിച്ച അതേ സ്ഥലത്തുതന്നെ വീടുവെക്കും. ഇതൊരു യാത്രാവിവരണമല്ല. ഇതൊരു വായനാരീതിയാണ്.
ഈ ശീതകാലം മുഴുവൻ ഞാൻ നാൽപ്പത്തിയെട്ട് ഉപന്യാസങ്ങൾക്കുമേൽ കുനിഞ്ഞിരുന്നു — ഓരോന്നും ഒരേ പുസ്തകത്തിന്റെ മറ്റൊരു രൂപത്തെക്കുറിച്ച് — എല്ലാറ്റിലും ഒരേ ചലനംതന്നെ ഞാൻ കണ്ടു. കറ്റാലൻകാരൻ ഗൗദിയെ കടലിലെറിഞ്ഞ് ആകാശത്തിന്റെ വിള്ളലിൽ trencadís കണ്ടെത്തുന്നു: പൊട്ടിയ ഓടുകൾകൊണ്ട് പുതിയൊരു പ്രതലം ഉണ്ടാക്കുന്ന ആ ചിത്രപ്പണി. ബംഗാളി പഴയ സാരി എറിഞ്ഞ് കാന്ത കണ്ടെത്തുന്നു; ആ പുതപ്പ് ആരും പുതിയ തുണികൊണ്ട് തുന്നാറില്ല, ഒരിക്കൽ കീറിയ തുണികൊണ്ടു മാത്രം. സ്കോട്ടുകാരൻ കുമ്മായമില്ലാത്ത കൽഭിത്തി കണ്ടെത്തുന്നു — അത് നൂറുകൊല്ലം നിൽക്കുന്നത് കാറ്റ് കല്ലുകൾക്കിടയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നതുകൊണ്ടുതന്നെ. താഴ്ന്ന ജർമ്മനിൽ എഴുതുന്നയാൾ Brack കണ്ടെത്തുന്നു: കടൽ ബണ്ട് പൊളിച്ചിടത്ത് ബാക്കിയാകുന്ന ആഴമുള്ള കയം, ഇന്ന് ആ സമതലത്തിലെ ഏറ്റവും ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ വെള്ളം. ജാവക്കാരൻ goro-goro കണ്ടെത്തുന്നു: അർധരാത്രിയിൽ നിഴൽനാടകത്തിന്റെ തിരശ്ശീല കീറുകയും വിദൂഷകർ രാജാക്കന്മാർക്ക് പറയാൻ ധൈര്യമില്ലാത്തത് പറയുകയും ചെയ്യുന്ന രംഗം. കന്നഡയിൽ എഴുതുന്നയാൾ ബസവണ്ണയെയും അയാൾ ജീവിക്കുന്ന ആ രണ്ടു വാക്കുകളെയും കണ്ടെത്തുന്നു: സ്ഥാവരം, ജംഗമം — നിൽക്കുന്നത് നശിക്കും, ചലിക്കുന്നത് നശിക്കില്ല.
ഏതാണ്ട് എല്ലാ ഉപന്യാസത്തിലും ഒരേ വാക്യം നിൽക്കുന്നു, നാൽപ്പത്തിയെട്ട് വിധത്തിൽ പറഞ്ഞത്: ഈ പുസ്തകം ഞങ്ങൾക്ക് അന്യമല്ല. അത് വീട്ടിൽ തിരിച്ചെത്തിയിരിക്കുന്നു.
നാൽപ്പത്തിയൊമ്പത് ജനതകൾ ഒരേ പുസ്തകത്തെക്കുറിച്ച് അത് തങ്ങളുടേതാണെന്ന് പറയുന്നു. ഇത് ഒന്നുകിൽ അത്ഭുതം, അല്ലെങ്കിൽ കണ്ണാടി — രണ്ടിലൊന്ന്; അത് തീരുമാനിക്കാൻ ഞാൻ ശ്രമിക്കുന്നു — കാരണം ഈ കൈത്തഴക്കം സ്വയം അറിയുന്ന ഒരു നാട്ടിൽനിന്നാണ് ഞാൻ വരുന്നത്; അതുകൊണ്ട് കൈയും അറിയാം, അപകടവും അറിയാം.
എന്റെ സഹപ്രവർത്തകരാരും പറയാത്തത് ആദ്യമേ പറയട്ടെ: ഞാൻ നാൽപ്പത്തിയെട്ട് ഭാഷകൾ വായിക്കുന്നില്ല. ആരും വായിക്കുന്നില്ല. ചിലത് ഞാൻ ചില്ലിനപ്പുറത്തുനിന്നാണ് വായിച്ചത്. ഈ കൃതി മുഴുവൻ വായിച്ച വായനക്കാരൻ ഇല്ലേയില്ല — സൂക്ഷ്മമായി നോക്കിയാൽ അതുതന്നെയാണ് ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ നിഗമനവും.
പതിനഞ്ച് തറികളിലെ ചാരനൂൽ
കണക്കിൽനിന്നു തുടങ്ങാം, കാരണം അതാണ് എന്നെ അമ്പരപ്പിച്ചത്.
പുസ്തകത്തിൽ ഒരു ചെറിയ രംഗമുണ്ട്. മകൾ യാത്ര പുറപ്പെടുന്നതിന്റെ തലേരാത്രി അമ്മ ഒരു രക്ഷാസഞ്ചി തുന്നുന്നു: സ്വർണനൂലുകൾ, കുറ്റമറ്റ സമമിതി — എന്നിട്ട് അവസാനത്തെ കെട്ടിന്റെ നടുവിൽ ഒരൊറ്റ ചാരനൂൽ വെക്കുന്നു. തിളക്കമില്ലാത്തത്, പരുപരുത്തത്, മുറിച്ചതെന്നല്ല പൊട്ടിച്ചെടുത്തതെന്നു തോന്നിക്കുന്നത്.
ഈ രംഗമാണ് ലോകം തിരഞ്ഞെടുത്തത്. കറ്റാലൻകാരൻ അതിനെ ചിത്രപ്പണിയായി വായിക്കുന്നു. ഇറ്റലിക്കാരൻ il resto ആയി, വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് വിഴുങ്ങാനാവാത്ത ബാക്കി. കൊറിയക്കാരൻ 여백 ആയി, ഏതു മഷിച്ചിത്രത്തിന്റെയും പാതി താങ്ങുന്ന ഒഴിച്ചിട്ട വെളുപ്പ്. റഷ്യക്കാരൻ ഇതിന്റെ തെളിവായി: കുറ്റമില്ലാത്ത പൂർണത പൂർണതയല്ല, മുഖംമൂടിയാണ്. എബ്രായത്തിൽ വായിക്കുന്നയാൾ അതിൽ keri-യും ketiv-ഉം കാണുന്നു, എഴുതിയിരിക്കുന്നതിനും ഉറക്കെ വായിക്കപ്പെടുന്നതിനും ഇടയിലെ വിടവ്. ഉക്രെയ്നുകാരൻ എഴുതുന്നു: ഇനിമുതൽ കൈയിൽ കിട്ടുന്ന ഓരോ എംബ്രോയ്ഡറി തുണിയിലും താൻ ഈ നൂൽ തിരയുമെന്ന്. തായ്ലൻഡുകാരൻ അതിൽ mudmee നെയ്ത്തിൽ മനഃപൂർവം തെറ്റായ സ്ഥലത്ത് കെട്ടിയ കെട്ട് തിരിച്ചറിയുന്നു. സ്വീഡിഷുകാരൻ അതിനെ ഒരു വടക്കൻ അനുഗ്രഹമെന്നു വിളിക്കുന്നു, ഇംഗ്ലീഷുകാരൻ വൈകാരികതയില്ലാത്ത മാതൃസ്നേഹമെന്ന്, വിയറ്റ്നാമുകാരൻ പാറ്റേണിന്റെ ശ്വാസമെന്ന്, തുർക്കിക്കാരൻ ഇസ്താംബൂളിന്റെ സ്വർണത്തിനടിയിലെ ചാരനൂലെന്ന്. പോളണ്ടുകാരൻ ആ ചാരനിറത്തെ ഒരു തലമുറ മുഴുവന്റെയും ഒളിയിടമായി വായിക്കുന്നു.
പതിനഞ്ച് തറികൾ, ഒരൊറ്റ നൂൽ. ഈ വായനകളെ യഥാർഥത്തിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നത് എന്താണെന്നു നോക്കുക: കുറവല്ല. ആ കുറവ് മനഃപൂർവം ആയിരുന്നു എന്നത്, അത് ഒളിപ്പിച്ചിരുന്നു എന്നത്, അത് അവിടെ വെച്ചത് എന്നിട്ടും കുഞ്ഞിനെ പോകാൻ അനുവദിച്ച അതേ അമ്മയായിരുന്നു എന്നത്. ലോകം അപൂർണതയിലല്ല യോജിച്ചത്. ലോകം അനുവാദത്തിലാണ് യോജിച്ചത്.
പേരുകളുടെ പാട്ട്
ഓരോ ഉപന്യാസവും ഒരേ ചുങ്കം അടയ്ക്കുന്നു, ആ ചുങ്കം ഒരു വാക്കാണ്.
കറ്റാലൻ trencadís നീട്ടുന്നു. വെയ്ൽസുകാരൻ hiraeth നീട്ടുന്നു (പേരില്ലാത്തതിനോടുള്ള കൊതി), cynghanedd (വ്യഞ്ജനങ്ങൾ പരസ്പരം മറുപടി പറയുന്ന വൃത്തം), പിന്നെ gorffwysfa — വരിയുടെ നടുവിലെ വിശ്രമസ്ഥലം, അതില്ലാതെ രണ്ടാം പാതിക്ക് ഒന്നാം പാതിയോട് ഉത്തരം പറയാനാവില്ല. ഡെയ്നുകാരൻ «സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ തലകറക്കം» നീട്ടുന്നു. പോർച്ചുഗീസുകാരൻ saudade. റഷ്യക്കാരൻ pravda-യും toska-യും. ഉക്രെയ്നുകാരൻ volya, ഒരേസമയം സ്വാതന്ത്ര്യവും സ്വന്തം ഇച്ഛയും; പിന്നെ shchem, സൗന്ദര്യം വേദനിപ്പിക്കുമ്പോൾ നെഞ്ചിലുണ്ടാകുന്ന മധുരമായ ഇറുക്കം. വിയറ്റ്നാമുകാരൻ thương നീട്ടുന്നു, മുറിവിൽനിന്നു മാത്രം മുളയ്ക്കുന്ന സ്നേഹം. സ്വാഹിലിക്കാരൻ mtu ni watu: ഒരാൾ എന്നാൽ പലരാണ്. തുർക്കിക്കാരൻ merak, ഉത്തരം വേണ്ടാത്ത ജിജ്ഞാസ. സ്പെയിൻകാരൻ അകത്തളം. ജപ്പാൻകാരൻ ഇടവേള, ma. ഗ്രീക്കുകാരൻ ഹെരാക്ലിറ്റസ്: മറഞ്ഞ ഇണക്കം തെളിഞ്ഞതിനെക്കാൾ ബലമുള്ളത്. തമിഴൻ ഒരൊറ്റ വാക്ക്, നൂൽ, അത് നൂലും ഗ്രന്ഥവുമാണ്. എസ്പെരാന്തോക്കാരൻ രണ്ടക്ഷരം, -iĝ-, «നെയ്യപ്പെടുന്നത്» എന്നതിനെ «സ്വയം നെയ്യുന്നത്» ആക്കുന്ന പ്രത്യയം. സ്കോട്ടുകാരൻ smeddum, പിന്നെ കാലിഡോണിയൻ antisyzygy: ചേർത്തുകെട്ടിയിട്ടും ഒരിക്കലും ഒന്നായി ഉരുകാത്ത വിപരീതജോടി. ഫിന്നുകാരന് രണ്ട് വിശേഷണം മതി: കൂടുതൽ മൂർച്ചയുള്ളത്, എന്നിട്ടും കൂടുതൽ ചൂടുള്ളത്.
നിങ്ങൾ നീട്ടിയത് മാധവന്റെ അനന്തശ്രേണിയാണ് — നിങ്ങളുടെതന്നെ സ്വത്ത്, എനിക്ക് നിങ്ങൾക്ക് വിശദീകരിക്കേണ്ടതില്ലാത്തത്.
രണ്ടുപേർ പക്ഷേ ചുങ്കം അടയ്ക്കുന്നു, നാണയം കാണിക്കാതെ. കൊറിയക്കാരൻ ഒരു ഖണ്ഡിക മുഴുവൻ ഒരു വാക്കിനെ വർണിക്കുന്നു — വിവർത്തനം ചെയ്യാനോ വിശദീകരിക്കാനോ കഴിയാത്ത ഒന്ന്, «വേദന എന്നു മാത്രം വിളിക്കാൻ അതിലേറെയുണ്ട്, ദുഃഖം എന്നു മാത്രം വിളിക്കാൻ അത് അതികഠിനവുമാണ്» — എന്നിട്ട് ഒരിക്കൽപ്പോലും അതിന്റെ പേര് പറയുന്നില്ല. ഇന്ത്യയിൽനിന്നു വന്ന ഉപന്യാസവും കൃത്യമായി അതുതന്നെ ചെയ്യുന്നു: ആ പേരില്ലാത്ത വിറയലിന് ഇന്ത്യയിൽ ഒരു പേരുണ്ടെന്ന് എഴുതുന്നു, «പക്ഷേ ധ്വനിയോട് കൂറുപുലർത്തി ഞാനത് ഉച്ചരിക്കില്ല» എന്നെഴുതി മൗനമാകുന്നു. നാൽപ്പത്തിയെട്ടിൽ രണ്ടുപേർ, പരസ്പരം അറിയാത്തവർ, ഒരേ നിരാകരണം തിരഞ്ഞെടുത്തു. നാൽപ്പത്തിയാറുപേർ ഒരു വാക്ക് നീട്ടി. ഈ രണ്ടുപേർ വാക്ക് പിടിച്ചിരിക്കുന്ന കൈ നീട്ടി — ചോദ്യക്കല്ല് പുഴയിലേക്ക് എറിയാത്ത അതേ കൈ. അതുകൊണ്ട് ഞാനും അത് ഇവിടെ പറയുന്നില്ല.
ഇതെല്ലാം ചേർന്ന് ഒരു þula ആകുന്നു, പേരുകളുടെ പാട്ട്. ഞങ്ങളുടെ പഴയ കവിതയിൽ അത്തരത്തിലുള്ളവയുണ്ട്: പേരുകളുടെ ചങ്ങലകൾ, ആധുനിക വായനക്കാരൻ ചാടിക്കടക്കുന്ന പട്ടികകൾ, കാരണം അവയിൽ ഒന്നും «സംഭവിക്കുന്നില്ല». നിങ്ങൾക്കും ഉണ്ട്, ഏറ്റവും കണിശമായത്: ഗ്രന്ഥവരികളും ചെപ്പേടുകളും, ദാനവും സാക്ഷികളും അതിരുകളും ഒന്നൊന്നായി എണ്ണിയവ; പിന്നെ ആട്ടക്കഥകളുടെ ആ പുറപ്പാടുകൾ, ഓരോ വേഷത്തിന്റെയും വംശവും കുലവും ചൊല്ലി ആരംഭിക്കുന്നവ. പട്ടിക അലങ്കാരമല്ല. പട്ടിക പത്തായമാണ്. ആരും എഴുതാത്ത നൂറ്റാണ്ടുകൾ പേരുകൾ കടക്കുന്ന വഴി അതാണ്. ഈ സമാഹാരത്തിലും ഏതാണ്ട് പൂർണമായും പട്ടികകളായ ചില ഉപന്യാസങ്ങളുണ്ട് — സ്വന്തം നാട്ടിലെ കവികളെയും വാദ്യങ്ങളെയും നെയ്ത്തുരീതികളെയും ഒന്നൊന്നായി എണ്ണുന്നവ — ഇതിലും ചെറിയ കാരണത്തിന് എഴുത്തുകാർ പരിഹസിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഞാൻ അത് ചെയ്യില്ല. പട്ടികകൾ എന്തിനുള്ളതാണെന്ന് എനിക്കറിയാം.
പക്ഷേ ഇവിടെ എന്റെ ജനതയുടെ വാശി ഞാൻ സമ്മതിക്കണം. ഞങ്ങൾ വാക്കുകൾ സ്വീകരിക്കില്ല. ഞങ്ങൾ അവയെ പണിതെടുക്കും. ലോകത്തിന് computer കിട്ടിയപ്പോൾ ഞങ്ങൾ tala (സംഖ്യ), völva (പ്രശ്നംവെക്കുന്നവൾ) എന്നിവയിൽനിന്ന് tölva പണിതു: സംഖ്യകളിൽ ഭാവി വായിക്കുന്നവൾ. ജെറ്റ് വിമാനത്തിനും ഹെലികോപ്റ്ററിനും ടെലിഫോണിനും ഞങ്ങൾക്ക് സ്വന്തം വാക്കുകളുണ്ട്. ഈ നാണയത്തിൽ ഞങ്ങൾ സമ്മാനം വാങ്ങില്ല; ഉരുക്കി സ്വന്തം ലോഹത്തിൽ വീണ്ടും വാർക്കും.
ഐസ്ലൻഡിക് ഭാഷയ്ക്ക് ഈ കൃതിയെക്കുറിച്ച് പറയാനുള്ളത് ഇവിടെയാണ്, ഒരൊറ്റ ക്രിയകൊണ്ട് അത് പറഞ്ഞുതീർക്കുന്നു. þýða എന്ന ക്രിയ, വിവർത്തനം ചെയ്യുക, þjóð എന്നതിൽനിന്നാണ് — «ജനത». ഒരു പാഠം വിവർത്തനം ചെയ്യുക എന്നാൽ അക്ഷരാർഥത്തിൽ അതിനെ ജനങ്ങളുടെ വായിലേക്ക് കൊണ്ടുപോവുക, ഒരു ജനതയുടെ സ്വത്താക്കുക. അതേ വേര് ജർമ്മൻ ഭാഷയിലൂടെയും കടന്നുപോകുന്നു: deutsch എന്നതിന് ആദ്യം «ജനങ്ങളുടെ ഭാഷയിൽ» എന്നല്ലാതെ അർഥമുണ്ടായിരുന്നില്ല. അതുകൊണ്ട് ഒരൊറ്റ ഐസ്ലൻഡിക് വാക്യം ഒരേസമയം രണ്ടു കാര്യം ചോദിക്കുന്നു — hvað þýðir þetta? എന്നാൽ «ഇതിന്റെ അർഥമെന്ത്?» എന്നും «ഇത് എങ്ങനെ വിവർത്തനം ചെയ്യും?» എന്നും — ഇവിടെ ആർക്കും ആശയക്കുഴപ്പമില്ല.
ഈ വിഭജനം നിങ്ങൾക്ക് അപരിചിതമല്ല; നിങ്ങളുടെ ഭാഷയുടെ പേരുതന്നെ ഭൂമിശാസ്ത്രമാണ് — മലയും ആഴവും, മലയുടെ അരികിലെ നാട്. പേരുവന്നത് ജനതയിൽനിന്നല്ല, കിടപ്പിൽനിന്നാണ്. പക്ഷേ പ്രവൃത്തിയിൽ നിങ്ങൾ എന്റെ ക്രിയയോടാണ് അടുത്തുനിൽക്കുന്നത്, മറ്റാരെക്കാളും. എഴുത്തച്ഛൻ രാമായണം വിവർത്തനം ചെയ്തില്ല. അദ്ദേഹം അതിനെ ഒരു കിളിയുടെ വായിൽ വെച്ചു. ദേവഭാഷയിലുള്ളത് പറയുന്നത് ഒരു പക്ഷിയാണ്, ചോദിക്കുന്നത് നാട്ടുകാരാണ് — അതോടെ പാഠം ക്ഷേത്രത്തിൽനിന്ന് മുറ്റത്തേക്ക് ഇറങ്ങി. ഒരു ഭാഷയെ ഒരു ജനതയുടെ വായിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നതിന്റെ ഏറ്റവും വ്യക്തമായ ചിത്രം എനിക്കറിയാവുന്നത് അതാണ്. ഇത് വിവർത്തനമല്ല. ഇത് ദേശസാൽക്കരണമാണ്, അഞ്ഞൂറു കൊല്ലം മുമ്പ് നടന്നത്.
നാൽപ്പത്തിയെട്ടു പേർ ഈ പുസ്തകം വിവർത്തനം ചെയ്തിട്ടില്ല. അവർ അതിനെ ദേശസാൽക്കരിച്ചു. എന്റെ ഭാഷയിൽ അതിനൊരു ക്രിയയുണ്ട്, ആ ക്രിയ ഒരു കുറ്റാരോപണമല്ല.
രണ്ട് saudade
ഈ സമാഹാരത്തിലെ ഏറ്റവും നല്ല തെളിവ് എന്റേതല്ല. പോർച്ചുഗീസുകാരനാണ് അത് കണ്ടെത്തിയത്, അയൽക്കാരനെ കേട്ടതുകൊണ്ടാണ് കണ്ടെത്തിയത്.
ഈ പുസ്തകം പോർച്ചുഗീസിലേക്ക് രണ്ടുതവണ വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ബ്രസീലിൽ, പൂർണലോകത്തിന് ഇല്ലാത്ത ആ വിറയൽ «നാം ഇനിയും ആയിത്തീർന്നിട്ടില്ലാത്തതിനോടുള്ള saudade» ആയി — കാലത്തിൽ മുന്നോട്ടു നോക്കുന്ന കൊതി. പോർച്ചുഗലിൽ ഇത്രമാത്രം ബാക്കിയായി: «saudade എന്നു ഞങ്ങൾ വിളിക്കുന്ന ആ കുളിര്.» അതിലധികമില്ല. മുന്നിൽ ഒന്നുമില്ല.
ഒരേ ജർമ്മൻ വാക്ക്, ഒരേ പോർച്ചുഗീസ് വാക്ക്, ഒരേ കടലിന്റെ ഇരുകരയിൽ, കാലത്തിന്റെ ദിശ തലതിരിഞ്ഞ്. ഒരാൾ ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ലാത്തതിനെ കൊതിക്കുന്നു; മറ്റെയാൾ പോയതിനെ. ബ്രസീലുകാരൻ തന്റെ രീതിക്ക് സംശയത്തിന് ഇടനൽകാത്ത പേരിടുന്നു: ഞങ്ങൾ അവളെ വിവർത്തനം ചെയ്തില്ല, ഞങ്ങൾ അവളെ തിന്നു — നരഭോജനപാരമ്പര്യം ഉദ്ധരിച്ചുകൊണ്ട്, തന്റെ ജനതയുടെ പ്രതിഭ അന്യമായതിനെ വിഴുങ്ങി പുതിയ മാംസമാക്കുന്നതിലാണെന്ന്. പോർച്ചുഗീസുകാരൻ വെള്ളത്തിനപ്പുറത്തുനിന്ന് മറുപടി പറയുന്നു: ഞങ്ങൾ അവളെ തിന്നുന്നില്ല, ഞങ്ങൾ അവളെ ഓർത്തുകൊതിക്കുന്നു.
ഒരൊറ്റ വാക്ക് അറ്റ്ലാന്റിക് കടന്നു എന്ന ഒറ്റക്കാരണത്താൽ എതിർദിശകളിലേക്ക് പിളരുന്നെങ്കിൽ, മൂലത്തിൽ ബാക്കിയെന്ത്?
ഇത് അളക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നയാൾ സംഖ്യയിൽനിന്നുതന്നെ തുടങ്ങട്ടെ. അറബിയും നിങ്ങളും നാൽപ്പത്തിയൊമ്പത് ഭാഷകൾ എണ്ണുന്നു. ഹിന്ദി ഉപന്യാസം മുപ്പത്തിയൊമ്പത് പറയുന്നു. സ്വീഡിഷുകാരൻ അമ്പത്. ഇംഗ്ലീഷുകാരൻ ആദ്യഖണ്ഡികയിൽ അമ്പതും അവസാനഖണ്ഡികയിൽ നാൽപ്പത്തിയൊമ്പതും പറയുന്നു, സ്വയം അതു ശ്രദ്ധിക്കുന്നുമില്ല. ഈ കൃതിയുടെ സംഖ്യപോലും അനങ്ങാതെ നിൽക്കുന്നില്ല. പാറ്റേണിന് സ്വയം ഓർമയില്ലെങ്കിൽ അതിൽ എത്ര നൂലുണ്ടെന്ന്, അപ്പോൾ അത് ജീവനുള്ളതാണ്.
സ്വരങ്ങൾ തന്നിരിക്കുന്നു
ഇനി ഈ സമാഹാരത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കണ്ടെത്തലായി ഞാൻ കരുതുന്നതിലേക്ക്; അത് ഏതെങ്കിലും ഒരു എഴുത്തുകാരന്റെ സ്വത്തല്ല.
പുസ്തകത്തിന്റെ നടുവിൽ മരം ലിയോറയ്ക്ക് ഒരേ സ്വരങ്ങൾ വീണ്ടും വീണ്ടും കാണിക്കുന്നു, ഓരോ തവണയും അവ മറ്റൊരു ഈണമാകുന്നു: താരാട്ട്, പിന്നെ കാട്ടുനൃത്തം, പിന്നെ വിലാപം. അപ്പോൾ മരം ആ വാക്യം പറയുന്നു: സ്വരങ്ങൾ അവൻ തരുന്നു, പക്ഷേ ഈണം നീ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു.
വെയ്ൽസുകാരൻ ഇത് വായിച്ച് cerdd dant കാണുന്നു: കിന്നരം പാരമ്പര്യമായി കിട്ടിയ ഈണം വായിക്കുന്നു, അത് മാറ്റാൻ പാടില്ല; ശബ്ദം അതിനെതിരെ മറ്റൊരു ഈണം പാടുന്നു, ഒരേ നിമിഷം കിന്നരത്തിന്റെ അതേ സ്വരത്തിൽ വീഴാൻ പാടില്ല — എന്നിട്ടും അവസാനം അതിനൊപ്പം കരയ്ക്കെത്തണം. സ്കോട്ടുകാരൻ pìobaireachd കേൾക്കുന്നു: നഗ്നമായ അടിസ്ഥാനവിഷയം, ùrlar, അതിൽനിന്ന് വകഭേദങ്ങൾ വളർന്ന് മാറി അതിലേക്കുതന്നെ മടങ്ങുന്നു. തായ്ലൻഡുകാരൻ khrong phleng-ഉം thang-ഉം കാണുന്നു: കൃതിയുടെ എല്ല് പാരമ്പര്യമാണ്, അതിലൂടെയുള്ള വഴി നിന്റേതാണ്. ക്രൊയേഷ്യക്കാരൻ klapa പാട്ട് കേട്ട് പറയുന്നു, അതിനെ താങ്ങുന്നത് സ്വരങ്ങളല്ല, സ്വരങ്ങൾക്കിടയിലെ നിശ്ശബ്ദതയാണ്. ഹംഗറിക്കാരൻ ഒരൊറ്റ വില്ലുവലിയിൽ ഒരേ നൃത്തത്തിന്റെ മന്ദവും ദ്രുതവുമായ ഭാഗങ്ങൾ കേട്ട് പറയുന്നു: ഇത് മനോഭാവത്തിന്റെ മാറ്റമല്ല, ഒരേ നൂൽ മൂന്നു വിധത്തിൽ വലിച്ചതാണ്. തമിഴന് സംഗീതം വേണ്ടേ വേണ്ട; പുലരുംമുമ്പ് ഉമ്മറത്ത് മുട്ടുകുത്തുന്ന അമ്മയെ അയാൾ കാണിക്കുന്നു — ആദ്യം കുത്തുകൾ ഇടുന്നു, അവ തന്നിരിക്കുന്നു, മാറ്റാനാവില്ല; പിന്നെ അവയ്ക്കു ചുറ്റും മുറിയാത്ത ഒരൊറ്റ വര വരയ്ക്കുന്നു. കുത്തുകൾ വിധിയാണ്. വര നിന്റേതാണ്.
പരസ്പരം യാതൊരു ബന്ധവുമില്ലാത്ത ആറോ ഏഴോ പാരമ്പര്യങ്ങൾ ഒരേ വാക്യം വായിച്ച് അതിൽ സ്വന്തം സംഗീതം തിരിച്ചറിഞ്ഞു. അവർക്ക് പരസ്പരം അറിയില്ലായിരുന്നു. ആരും നയിക്കാതെ ഈ സമാഹാരം കൂട്ടായി എത്തിച്ചേർന്ന നിഗമനമാണിത്, അത് ഇങ്ങനെയാണ്: സ്വാതന്ത്ര്യം പാറ്റേണിന്റെ അഭാവമല്ല, പാറ്റേണിലൂടെ പോകുന്ന വഴിയാണ്.
ഇതിൽ ഞങ്ങൾക്കും പങ്കുണ്ട്, ആ പങ്ക് ഞാൻ നിലത്തിടില്ല. ഐസ്ലൻഡിക് kvæðamaður, പാട്ടുകാരൻ, stemma — ഈണം — പാരമ്പര്യമായി കിട്ടുന്നു. അയാൾ അത് ചിട്ടപ്പെടുത്തുന്നില്ല; മറ്റൊരാളുടെ പൈതൃകത്തിൽനിന്ന് വാങ്ങുന്നു, അതിനടിയിൽ ആരും കേട്ടിട്ടില്ലാത്ത ചരണങ്ങൾ പാടുന്നു. tvísöngur-ൽ — സമാന്തര പഞ്ചമങ്ങളിൽ പാടുന്ന ആ പഴയ രീതി, യൂറോപ്പിൽ മറ്റെവിടത്തെക്കാളും ഇവിടെ കൂടുതൽ കാലം ജീവിച്ചത് — രണ്ടു ശബ്ദങ്ങൾ ആദ്യംമുതൽ അവസാനംവരെ അടുത്തടുത്ത് നടക്കുന്നു, ഒരിക്കലും ഒന്നാകുന്നില്ല. എല്ലാവരും ഒന്നുതന്നെ പാടണം എന്ന ധാരണയിൽനിന്ന് തീർത്തും വ്യത്യസ്തമായ ഒരു ഇണക്കസങ്കൽപ്പമാണിത്. നിങ്ങൾക്കും ഇതുണ്ട്, ഒരുപക്ഷേ കൂടുതൽ കണിശമായി: രാഗം തന്നിരിക്കുന്നു, താളം തന്നിരിക്കുന്നു, കഥ എല്ലാവർക്കും അറിയാം — എന്നിട്ടും കളിക്കുന്നയാൾ ഒരൊറ്റ വരിയിൽ ഒരു മണിക്കൂർ നിൽക്കാം. മനോധർമം എന്നാണ് അതിന്റെ പേര്, അതിന്റെ അർഥംതന്നെ «സ്വന്തം മനസ്സിന്റെ ധർമം» എന്നാണ്. ചട്ടക്കൂട് പൊതുവാണ്, വഴി നിങ്ങളുടേതാണ്.
ആരും വാദിക്കാത്തവൻ
ഇനി ഇല്ലാത്തതിലേക്ക്; കാരണം എതിർപ്പില്ലാത്ത നിരൂപണം പരസ്യമാണ്.
നാൽപ്പത്തിയെട്ട് ഉപന്യാസങ്ങൾ, ഒന്നുപോലും സമീറിനുവേണ്ടി വാദിക്കുന്നില്ല.
സമീർ വെളിച്ചം നെയ്യുന്ന കുട്ടിയാണ്; തന്റെ പണിയെ സ്നേഹിക്കുന്നവൻ, ലോകത്തെ അത് ഉള്ളതുപോലെ സ്നേഹിക്കുന്നവൻ, ആകാശം കീറുമ്പോൾ ലിയോറയോട് അലറുന്നവൻ: നിന്റെ ചോദ്യം താക്കോലായിരുന്നില്ല — അത് കത്തിയായിരുന്നു! സമാഹാരത്തിലുടനീളം അയാൾ ഭയന്നവനായി വായിക്കപ്പെടുന്നു: ഹാവലിന്റെ പച്ചക്കറിക്കാരൻ, യന്ത്രം വിഴുങ്ങിയ കൈത്തൊഴിലാളി, സുരക്ഷ തിരഞ്ഞെടുത്ത് ആത്മാവുകൊണ്ട് വില കൊടുത്തവൻ. വലിയ കരുണയോടെയാണ് അയാളെ കാണുന്നത്. പക്ഷേ എവിടെയും അയാൾ ശരിയായിരിക്കാമെന്ന സാധ്യത നൽകപ്പെടുന്നില്ല.
ഒരൊറ്റ ഉപന്യാസം ഇത് മറിച്ചിടുന്നു, അത് സമാഹാരത്തിലെ ഏറ്റവും ചെറുതാണ്. പേർഷ്യക്കാരൻ ആദ്യം ഓർമിപ്പിക്കുന്നു, പറുദീസ എന്ന വാക്ക് തന്റേതാണെന്ന് — pardis, മതിലുകെട്ടിയ തോട്ടം — പിന്നെ ആരും പറയാത്തത് പറയുന്നു: ഒരു തോട്ടത്തെ തോട്ടമാക്കുന്നത് മതിലോ തോടോ അല്ല, തോട്ടക്കാരനാണ്. ആരും പരിപാലിക്കാത്ത വിണ്ടുകീറിയ മണ്ണ് പറുദീസയാകില്ല. അത് നാശാവശിഷ്ടമാകും. ലിയോറയുടെ ചോദ്യം ജീവൻ തരുന്നില്ല; അത് പരിപാലനം സാധ്യമാക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, പേർഷ്യക്കാരൻ പറയുന്നു, ലിയോറ ഈ പുസ്തകത്തിലെ തോട്ടക്കാരിയേ അല്ല. അവൾ തോട്ടക്കാരനെ ഉണർത്തുന്നവളാണ്. കൃതിയുടെ യഥാർഥ പരിവർത്തനം അവളിലല്ല, സമീറിലാണ് — അയാൾ ഒളിപ്പിക്കുന്നത് നിർത്തി പരിപാലിക്കാൻ തുടങ്ങുന്ന ആ നിമിഷത്തിൽ.
ജാവക്കാരൻ അതിലും ചുരുക്കത്തിൽ അവിടെയെത്തുന്നു, തന്റെ തലക്കെട്ടിൽത്തന്നെ: കീറലല്ല, വീണ്ടും നെയ്യുന്ന രീതി. വെയ്ൽസുകാരൻ മറുവശത്തുനിന്ന് അവിടെയെത്തുന്നു: വിള്ളൽ തകർച്ചയല്ല, അത് gorffwysfa ആണ്, വരിയുടെ നടുവിലെ വിശ്രമം, അതില്ലാതെ ഒരു മറുപടിയും സാധ്യമല്ല. നക്ഷത്രനെയ്ത്തുകാരന്റെ ലോകം വിശ്രമസ്ഥലമില്ലാത്ത ഒരൊറ്റ മുറിയാത്ത വരിയായിരുന്നു, അതുകൊണ്ടാണ് അതിന് ഒരിക്കലും സ്വയം ഉത്തരം പറയാൻ കഴിയാഞ്ഞത്.
മറ്റു മൂന്നുപേരെങ്കിലും സംശയിക്കാൻ ധൈര്യപ്പെട്ടു. ഇന്തോനേഷ്യക്കാരൻ rukun മനസ്സിൽവെച്ച് ചോദിക്കുന്നു: ഒരാളുടെ ജിജ്ഞാസയ്ക്കുവേണ്ടി പലരുടെ സമാധാനം ബലിനൽകുന്നത് ശരിയോ? മറാഠിയിൽ എഴുതുന്നയാൾ അതേ ചോദ്യം, അത് അമൂർത്തമല്ലാത്ത ഒരു സമൂഹത്തിൽനിന്ന് ചോദിക്കുന്നു. സെർബിയക്കാരൻ ചോദിക്കുന്നു: ഇത്രയും തവണ കീറപ്പെട്ട ഒരു നാട്ടിൽ സമൂഹത്തിന്റെ തുണി കീറുന്നത് വിവേകമാണോ? മൂവരും ഒടുവിൽ ഉത്തരം പറയുന്നു, ഓരോരുത്തരും അവരവരുടെ രീതിയിൽ — പക്ഷേ അവർ ആ ചോദ്യത്തെ മറ്റുള്ളവരെക്കാൾ ഒരു നിമിഷം കൂടുതൽ നിൽക്കാൻ അനുവദിച്ചു, അതിന് ഞാൻ അവരോട് കടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ഇത് അഭിരുചിയുടെ പ്രശ്നമല്ല, രൂപത്തിന്റെ കുറവാണ്; ഒരു ഐസ്ലൻഡുകാരന് അത് അസ്വസ്ഥമാക്കുംവിധം വ്യക്തമാണ്. «ന്യാളിന്റെ ഗാഥ»യിൽ ന്യാളും ഫ്ലോസിയും രണ്ടുപേരും ശരിയാണ്. ഞങ്ങളുടെ ഏറ്റവും ബലമുള്ള പാരമ്പര്യം മുഴുവൻ ഇതിലാണ് നിൽക്കുന്നത്: രണ്ടു കഥകൾ ഒരേസമയം സത്യമാകാം, വിധിക്ക് ഒരു വിലയുണ്ട്. എല്ലാവരും യോജിക്കുമ്പോൾ കേസ് തീർപ്പാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. അത് വാദിക്കപ്പെട്ടിട്ടേയില്ല.
«ആ ചേലുള്ള ചെറിയ ഭേദം»
ഇനി ഞാൻ നീട്ടിവെച്ചുകൊണ്ടിരുന്നതിലേക്ക്.
പുസ്തകത്തിന്റെ ഇടവേളയിൽ സമീറിന് ഭാവി വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. സ്വയം ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്നതായി അയാൾ കാണുന്നു, തന്റെ പേര് തലമുറകളുടെ പാട്ടുകളിൽ; ആ ചിത്രത്തിന്റെ അരികിൽ അഴിഞ്ഞ ഒരു ചാരനൂൽ കിടക്കുന്നു — ലിയോറയുടെ വഴി — ഒരു അദൃശ്യക്കൈ അതിനെ മൃദുവായി പാറ്റേണിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവരുന്നു, അവിടെ ആ കലാപം
ആ ചേലുള്ള ചെറിയ ഭേദമായി മാറുന്നു,
അത് മൊത്തത്തിന്റെ ഭംഗി കൂട്ടുകമാത്രം ചെയ്യുന്നു.
വില ഒന്നുമാത്രം: അവളുടെ മൗനം.
ഇപ്പോൾ ഞാൻ നാൽപ്പത്തിയെട്ട് ഉപന്യാസങ്ങളിലേക്കു നോക്കുന്നു. ഓരോ ജനതയെയും ക്ഷണിച്ചത് സ്വന്തം നിറം ഒരൊറ്റ പാറ്റേണിൽ വെക്കാനാണ്. എല്ലാവരും സമ്മതിച്ചു. പുസ്തകത്തിനെതിരെ ആരും എഴുതിയില്ല. അത് പരാജയമാണെന്നോ ഭാരം കൂടിയതാണെന്നോ സ്വന്തം സന്ദേശത്തിൽ വേണ്ടതിലധികം ഉറപ്പുള്ളതാണെന്നോ ആരും പറഞ്ഞില്ല; അതിൽ സ്വയം കണ്ടെത്താൻ ആരും വിസമ്മതിച്ചില്ല. നാൽപ്പത്തിയെട്ട് ശബ്ദങ്ങൾ, ഓരോന്നിനും സ്വന്തം ഈണം, എല്ലാം ഒരേ വിധിയിലെത്തി, എല്ലാം ഒരേ സ്ഥലത്ത് പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു.
ഇത് ഉറക്കെപ്പറയാൻ ഏറ്റവും അടുത്തുവന്നത് ക്രൊയേഷ്യക്കാരനാണ്. അലങ്കരിച്ച മുറിപ്പാടിന്റെ പ്രലോഭനത്തെക്കുറിച്ച് അയാൾ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു: മുറിവ് ഒരു ഓർമവസ്തുവാകുന്നത്, ഒരു ജനത അതുകൊണ്ട് ജീവിക്കാൻ തുടങ്ങുന്നത്, വിടവ് മനഃപൂർവം തുറന്നിടുന്നത് — കാരണം അത് പ്രാധാന്യബോധം നൽകുന്നു — എന്നിട്ട് പുസ്തകത്തിലെ ഏറ്റവും തണുത്ത വാക്യം ഉദ്ധരിക്കുന്നു; തുണിക്കപ്പുറത്തുള്ള സാന്നിധ്യങ്ങളിലൊന്ന് മനുഷ്യരെക്കുറിച്ച് പറയുന്നു: അത് തുറന്നുകിടക്കട്ടെ. തങ്ങൾക്ക് എന്തോ അർഥമുണ്ടെന്ന തോന്നൽ അത് അവർക്ക് നൽകുന്നു. വയറുനിറഞ്ഞ മൃഗം കടിക്കില്ല.
ഞാൻ ഇതിനു പുറത്താണെന്ന് നടിക്കില്ല. അഴിഞ്ഞ നൂലറ്റങ്ങൾ ശേഖരിച്ച് കെട്ടിടുന്ന ഉപന്യാസം കൃത്യമായി ഇതുതന്നെയാണ്. ഇത് ഏറ്റവും ശുദ്ധമായ രൂപത്തിലുള്ള «ഇണക്കിച്ചേർത്ത ഭേദ»മാണ്; കെണി കണ്ടിട്ടും അതിലേക്കു കയറിയ ഒരാൾ എഴുതിയത്, കാരണം അയാൾക്കും പാറ്റേണിലെ ഒരു നൂലാകണമായിരുന്നു. സ്വയം കഴുകിവെളുപ്പിക്കാനല്ല ഞാനിത് പറയുന്നത്. മറ്റാരും പറയാത്തതുകൊണ്ടാണ്, നാൽപ്പത്തിയെട്ട് കണ്ണാടികൾ വായിച്ചിട്ടും അവയെല്ലാം ഒരേ മുഖം കാണിക്കുന്നെന്ന് ശ്രദ്ധിക്കാത്ത വായനക്കാരൻ ഒന്നും വായിച്ചിട്ടില്ല എന്നതുകൊണ്ടാണ്.
തുണിക്കും സഭയ്ക്കും ഇടയിൽ ഒരേയൊരു വ്യത്യാസമേയുള്ളൂ: സഭയിൽനിന്ന് എഴുന്നേറ്റുപോകാം.
ഒരൊറ്റ തുകൽ
അപ്പോൾ മറ്റു നാൽപ്പത്തിയെട്ടു പേർക്കില്ലാത്ത എന്താണ് ഐസ്ലൻഡിനുള്ളത്? മറ്റൊരു മുറിപ്പാടല്ല. ഞങ്ങൾക്കുമുണ്ട്, പക്ഷേ എല്ലാവർക്കുമുണ്ട്; ഈ സമാഹാരം അത് പൂർണമായി തെളിയിച്ചു.
ഞങ്ങൾക്ക് കൈയെഴുത്തുപ്രതികളുണ്ട്.
എന്റെ സഹപ്രവർത്തകൻ തന്റെ ഉപന്യാസത്തിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ വെച്ച ശ്ലോകം —
Örlög sín viti engi fyrir,
þeim er sorgalausastr sefi.
(സ്വന്തം വിധി ആരും മുൻകൂട്ടി അറിയാതിരിക്കട്ടെ;
ആ മനസ്സാണ് ഏറ്റവും കുറച്ച് ദുഃഖം ചുമക്കുന്നത്.)
— ഹാവമാൽ-ൽ ഉള്ളതാണ്, «അത്യുന്നതന്റെ വാക്കുകൾ». ഹാവമാൽ നിലനിൽക്കുന്നത് ആരോ അത് കാളക്കുട്ടിയുടെ തുകലിൽ എഴുതിയതുകൊണ്ടും ആ തുകൽ കത്തിപ്പോകാഞ്ഞതുകൊണ്ടുമാണ്. ഒരൊറ്റ പുസ്തകം: കാവ്യ-എദ്ദയുടെ «രാജാവിന്റെ കൈയെഴുത്തുപ്രതി» (Codex Regius). ബ്രിനിയോൾഫുർ മെത്രാൻ അത് 1662-ൽ ഡെന്മാർക്ക് രാജാവിന് സമ്മാനമായി അയച്ചു, 1971 ഏപ്രിൽ 21-ന് അത് ഒരു ഡാനിഷ് യുദ്ധക്കപ്പലിൽ «ഫ്ലാതെയ് പുസ്തക»ത്തോടൊപ്പം വീട്ടിൽ തിരിച്ചെത്തി; ആളുകൾ മഴയത്ത് തുറമുഖത്തുനിന്ന് അപരിചിതർ പെട്ടികൾ കരയ്ക്ക് ചുമന്നിറക്കുന്നത് നോക്കിനിന്നു.
ഞങ്ങൾക്ക് സമ്മാനിക്കാനുള്ള കഥ ഇതാണ്: ഒരു പാഠം അതിന്റെ ഉടമയുടെ കൈയിൽനിന്ന് പുറത്തുപോയാണ് അതിജീവിക്കുന്നത്. ആർനി മാഗ്നൂസൻ ഞങ്ങളുടെ കൈയെഴുത്തുപ്രതികൾ കോപ്പൻഹേഗനിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി, അതുകൊണ്ടുതന്നെ അവയെ രക്ഷിച്ചു. അദ്ദേഹം ശേഖരിച്ചതിന്റെ ഒരു ഭാഗം 1728-ലെ തീപിടിത്തത്തിൽ കത്തിനശിച്ചു, എന്നെന്നേക്കുമായി നഷ്ടപ്പെട്ടു. മറ്റൊരു ഭാഗം നിലനിൽക്കുന്നത് അദ്ദേഹം മുൻകൂട്ടി പകർത്തിയെഴുതിച്ചതുകൊണ്ടു മാത്രമാണ്. പകർപ്പ് ജീവിച്ചു. മൂലം കത്തി. ആകാശത്ത് ഒരു മുറിപ്പാട്.
ഇത് നിങ്ങൾ എന്നെക്കാൾ നന്നായി അറിയും, കാരണം നിങ്ങൾ പകർത്തുന്നത് നിർത്തിയാൽ ഇരുപതു കൊല്ലംകൊണ്ട് ഗ്രന്ഥം ഇല്ലാതാകും. ഓലയിൽ എഴുതിയത് ഈർപ്പവും ചിതലും തിന്നും. അതുകൊണ്ട് നിങ്ങളുടെ പാരമ്പര്യത്തിൽ «മൂലം» എന്നത് ഒരു വസ്തുവല്ല, ഒരു പ്രവൃത്തിയാണ് — വീണ്ടും വീണ്ടും പകർത്തൽ. ഐസ്ലൻഡിൽ ഒരു തുകൽ അഞ്ഞൂറു കൊല്ലം ഇരിക്കും; അതുകൊണ്ട് ഞങ്ങൾക്ക് ഈ പാഠം ഒരു അപകടം പഠിപ്പിച്ചു. നിങ്ങൾക്ക് അത് കാലാവസ്ഥ പഠിപ്പിച്ചു, എല്ലാ തലമുറയിലും.
അതുകൊണ്ടാണ് ഈ സമാഹാരത്തിനുമുകളിൽ ശബ്ദമില്ലാതെ തൂങ്ങിനിൽക്കുന്ന ചോദ്യം ഒരു ഐസ്ലൻഡുകാരന് ഗൗരവമായി എടുക്കാൻ കഴിയാത്തത്: നാൽപ്പത്തിയൊമ്പതിൽ ഏതാണ് യഥാർഥ പുസ്തകം? ഒരൊറ്റ «ന്യാളിന്റെ ഗാഥ» എന്നൊന്നില്ല. പാഠഭേദങ്ങളുണ്ട്, ഓരോന്നിനും സ്വന്തം കൂട്ടിച്ചേർക്കലുകളും വിട്ടുകളയലുകളും; നിങ്ങളുടെ അലമാരയിലെ പതിപ്പ് മധ്യകാലത്ത് ഒരു മനുഷ്യനും വായിക്കാത്ത ഒരു സങ്കലനമാണ്. ഞങ്ങൾക്കുള്ള ഓരോ ഗാഥയും നഷ്ടപ്പെട്ട ഒരു വാമൊഴിയുടെ വിവർത്തനമാണ്.
ഈ പുസ്തകം നാൽപ്പത്തിയൊമ്പതു തവണ ഒരു ജനതയുടെ സ്വത്തായി. ഇത് കൃതിയുടെ കുറവല്ല. ഇത് സൂക്ഷിക്കുന്ന രീതിയാണ്.
ഏതാണ്ട് എല്ലാ ഉപന്യാസങ്ങളും ഒരേ വാക്കിൽ അവസാനിക്കുന്നു, ഓരോന്നും അതതു ഭാഷയിൽ: Flieg. Vola. Voa. Лети. Hedfana. Flyv. Lennä. Mibura. Ruka juu. ಹಾರು. பற. നാൽപ്പത്തിയെട്ടു തവണ ഒരേ ആജ്ഞ, മുൻധാരണയില്ലാതെ, ആരും നിർദേശിക്കാതെ. ഇതാണ് പേരുകളുടെ പാട്ട്. പേരുകളുടെ പാട്ടുകൾ ഉള്ളത് ഒരു പേര് അതിജീവിക്കാൻവേണ്ടിയാണ്.
എന്റെ സഹപ്രവർത്തകൻ ഞങ്ങളുടെ വാക്ക് എനിക്കുമുമ്പേ പറഞ്ഞു, ഞാനത് ആവർത്തിക്കുന്നു — കാരണം പട്ടിക ആവർത്തനമാണ്, ആവർത്തനം ഓർമയാണ്:
Fljúgðu, Liora — പറക്കൂ, ലിയോറ.
എന്റെ തൂണുകൾ ഇപ്പോഴും അവിടെ പുറത്ത് ഒഴുകുന്നു.
ഇന്നു രാത്രി ഞാൻ കര പിടിക്കില്ല.
Backstory
കോഡിൽ നിന്ന് ആത്മാവിലേക്ക്: ഒരു കഥയുടെ റിഫാക്ടറിംഗ് (Refactoring)
എന്റെ പേര് ജോൺ വോൺ ഹോൾട്ടൻ (Jörn von Holten). ഡിജിറ്റൽ ലോകം സ്വാഭാവികമായി ലഭിച്ചതല്ല, മറിച്ച് അത് ഓരോ കല്ലായി പണിതുയർത്തിയ ഒരു തലമുറയിലെ കമ്പ്യൂട്ടർ ശാസ്ത്രജ്ഞനാണ് ഞാൻ. സർവകലാശാലയിൽ, "എക്സ്പെർട്ട് സിസ്റ്റംസ്" (Expert Systems), "ന്യൂറൽ നെറ്റ്വർക്കുകൾ" (Neural Networks) എന്നീ പദങ്ങൾ കേവലം സയൻസ് ഫിക്ഷൻ അല്ല, മറിച്ച് അന്നത്തെ കാലത്ത് അസംസ്കൃതമായിരുന്നെങ്കിലും തികച്ചും ആകർഷകമായ ഉപകരണങ്ങളായി കണ്ടിരുന്നവരിൽ ഒരാളായിരുന്നു ഞാൻ. ഈ സാങ്കേതികവിദ്യകളിൽ എത്ര വലിയ സാധ്യതകളാണ് ഉറങ്ങിക്കിടക്കുന്നത് എന്ന് എനിക്ക് നേരത്തെ തന്നെ മനസ്സിലായിരുന്നു – പക്ഷേ, അവയുടെ പരിമിതികളെ മാനിക്കാനും ഞാൻ പഠിച്ചു.
ഇന്ന്, പതിറ്റാണ്ടുകൾക്കുശേഷം, "നിർമ്മിത ബുദ്ധി" (AI) യെച്ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള ഈ കോലാഹലങ്ങളെ, പരിചയസമ്പന്നനായ ഒരു പ്രായോഗിക പ്രവർത്തകന്റെയും, ഒരു അക്കാദമിക്കിന്റെയും, ഒരു സൗന്ദര്യാസ്വാദകന്റെയും ത്രിമാന കാഴ്ചപ്പാടോടെയാണ് ഞാൻ നിരീക്ഷിക്കുന്നത്. സാഹിത്യ ലോകത്തും ഭാഷയുടെ സൗന്ദര്യത്തിലും ആഴത്തിൽ വേരൂന്നിയ ഒരാളെന്ന നിലയിൽ, നിലവിലെ ഈ മാറ്റങ്ങളെ സമ്മിശ്ര വികാരങ്ങളോടെയാണ് ഞാൻ കാണുന്നത്: നാം മുപ്പത് വർഷമായി കാത്തിരുന്ന സാങ്കേതിക മുന്നേറ്റം ഞാൻ കാണുന്നു. പക്ഷേ, അപക്വമായ സാങ്കേതികവിദ്യകളെ യാതൊരു ചിന്തയുമില്ലാതെ വിപണിയിലെത്തിക്കുന്ന ഒരുതരം നിഷ്കളങ്കമായ അശ്രദ്ധയും ഞാൻ കാണുന്നു – പലപ്പോഴും നമ്മുടെ സമൂഹത്തെ ഒരുമിപ്പിച്ചു നിർത്തുന്ന അതിലോലമായ സാംസ്കാരിക ഇഴകളെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കാതെ.
ചിന്തയുടെ മിന്നൽ: ഒരു ശനിയാഴ്ച രാവിലെ
ഈ പ്രോജക്റ്റ് ഏതെങ്കിലും പ്ലാനിംഗ് ബോർഡിൽ ആരംഭിച്ചതല്ല, മറിച്ച് ആഴത്തിലുള്ള ഒരു ആന്തരിക ആവശ്യത്തിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചത്. ദൈനംദിന ജീവിതത്തിന്റെ ബഹളങ്ങൾക്കിടയിൽ, ഒരു ശനിയാഴ്ച രാവിലെ സൂപ്പർ ഇന്റലിജൻസിനെക്കുറിച്ച് നടന്ന ചർച്ചയ്ക്കുശേഷം, സങ്കീർണ്ണമായ ചോദ്യങ്ങളെ സാങ്കേതികമായിട്ടല്ല, മറിച്ച് മാനുഷികമായി കൈകാര്യം ചെയ്യാനുള്ള ഒരു മാർഗ്ഗം ഞാൻ അന്വേഷിച്ചു. അങ്ങനെയാണ് ലിയോര (Liora) ജനിച്ചത്.
ആദ്യം ഒരു കെട്ടുകഥയായി ചിന്തിച്ചിരുന്നെങ്കിലും, ഓരോ വരി എഴുതുമ്പോഴും അതിന്റെ വ്യാപ്തി വർദ്ധിച്ചുവന്നു. എനിക്ക് മനസ്സിലായി: മനുഷ്യന്റെയും യന്ത്രത്തിന്റെയും ഭാവിയെക്കുറിച്ച് നാം സംസാരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, അത് ജർമ്മൻ ഭാഷയിൽ മാത്രം ഒതുക്കാനാകില്ല. നാം അത് ആഗോളതലത്തിൽ ചെയ്യണം.
മാനുഷിക അടിത്തറ
പക്ഷേ, ഒരു ബൈറ്റ് (Byte) ഡാറ്റയെങ്കിലും ഒരു കൃത്രിമ ബുദ്ധിയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നതിന് മുമ്പ്, അവിടെ മനുഷ്യനുണ്ടായിരുന്നു. വളരെ അന്താരാഷ്ട്ര നിലവാരമുള്ള ഒരു കമ്പനിയിലാണ് ഞാൻ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. എന്റെ ദൈനംദിന യാഥാർത്ഥ്യം കേവലം കോഡുകൾ എഴുതുന്നതല്ല, മറിച്ച് ചൈന, യു.എസ്, ഫ്രാൻസ് അല്ലെങ്കിൽ ഇന്ത്യയിലെ സഹപ്രവർത്തകരുമായുള്ള സംഭാഷണമാണ്. ഈ യഥാർത്ഥ, നേരിട്ടുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചകളാണ് – കോഫി മെഷീന്റെ അരികിൽ, വീഡിയോ കോൺഫറൻസുകളിൽ, അല്ലെങ്കിൽ അത്താഴവിരുന്നുകളിൽ – യഥാർത്ഥത്തിൽ എന്റെ കണ്ണുകൾ തുറപ്പിച്ചത്.
"സ്വാതന്ത്ര്യം", "കടമ" അല്ലെങ്കിൽ "സമന്വയം" (Harmony) തുടങ്ങിയ പദങ്ങൾ, ജർമ്മൻകാരനായ എന്റെ ചെവികളിൽ മുഴങ്ങുന്നതിനേക്കാൾ തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ ഒരു സംഗീതമാണ് ഒരു ജാപ്പനീസ് സഹപ്രവർത്തകന്റെ ചെവികളിൽ സൃഷ്ടിക്കുന്നത് എന്ന് ഞാൻ പഠിച്ചു. ഈ മാനുഷിക പ്രതിധ്വനികളാണ് എന്റെ സംഗീതത്തിന്റെ ആദ്യ വരികളായത്. യാതൊരു യന്ത്രത്തിനും ഒരിക്കലും അനുകരിക്കാൻ കഴിയാത്ത ആത്മാവിനെ അവ പകർന്നു നൽകി.
റിഫാക്ടറിംഗ് (Refactoring): മനുഷ്യന്റെയും യന്ത്രത്തിന്റെയും ഓർക്കസ്ട്ര
ഇവിടെയാണ് ആ പ്രക്രിയ ആരംഭിച്ചത്, ഒരു കമ്പ്യൂട്ടർ ശാസ്ത്രജ്ഞനെന്ന നിലയിൽ എനിക്ക് അതിനെ "റിഫാക്ടറിംഗ്" (Refactoring) എന്ന് മാത്രമേ വിളിക്കാനാകൂ. സോഫ്റ്റ്വെയർ വികസനത്തിൽ, റിഫാക്ടറിംഗ് എന്നാൽ പുറമെയുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ മാറ്റം വരുത്താതെ ആന്തരിക കോഡ് മെച്ചപ്പെടുത്തുക എന്നതാണ് – അതിനെ കൂടുതൽ വൃത്തിയുള്ളതും, സാർവത്രികവും, കരുത്തുറ്റതുമാക്കുക. ഞാൻ ലിയോരയുമായി ചെയ്തതും ഇതുതന്നെയാണ് – കാരണം, ഈ ചിട്ടയായ സമീപനം എന്റെ പ്രൊഫഷണൽ ഡി.എൻ.എയിൽ (DNA) ആഴത്തിൽ വേരൂന്നിയതാണ്.
തികച്ചും പുതിയ രീതിയിലുള്ള ഒരു ഓർക്കസ്ട്ര ഞാൻ രൂപപ്പെടുത്തി:
- ഒരു വശത്ത്: സാംസ്കാരിക ജ്ഞാനവും ജീവിതാനുഭവവുമുള്ള എന്റെ മനുഷ്യ സുഹൃത്തുക്കളും സഹപ്രവർത്തകരും. (ഇവിടെ ചർച്ചകളിൽ പങ്കെടുത്ത, ഇപ്പോഴും പങ്കെടുക്കുന്ന എല്ലാവർക്കും ഹൃദയം നിറഞ്ഞ നന്ദി).
- മറ്റൊരു വശത്ത്: ഏറ്റവും നൂതനമായ ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് സിസ്റ്റങ്ങൾ (Gemini, ChatGPT, Claude, DeepSeek, Grok, Qwen തുടങ്ങിയവ). ഞാൻ അവരെ വെറും വിവർത്തകരായിട്ടല്ല ഉപയോഗിച്ചത്, മറിച്ച് "സാംസ്കാരിക ചിന്താ-പങ്കാളികളായി" (Cultural Sparring Partners) ആണ്. കാരണം, ചിലപ്പോൾ എന്നെ വിസ്മയിപ്പിക്കുകയും അതേസമയം ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്ത പല പുതിയ ആശയങ്ങളും അവർ മുന്നോട്ടുവച്ചു. ഈ അഭിപ്രായങ്ങൾ നേരിട്ട് ഒരു മനുഷ്യനിൽ നിന്ന് വന്നില്ലെങ്കിൽപ്പോലും, മറ്റ് കാഴ്ചപ്പാടുകളെയും ഞാൻ സന്തോഷത്തോടെ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു.
ഞാൻ അവരെ പരസ്പരം സംവദിക്കാനും, ചർച്ച ചെയ്യാനും, നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകാനും അനുവദിച്ചു. ഈ ആശയവിനിമയം ഒരു ഏകപക്ഷീയമായ പാതയായിരുന്നില്ല. അതൊരു ബൃഹത്തായ, സൃഷ്ടിപരമായ ഫീഡ്ബാക്ക് (Feedback) പ്രക്രിയയായിരുന്നു. ലിയോരയുടെ ഒരു പ്രത്യേക പ്രവർത്തി ഏഷ്യൻ സംസ്കാരത്തിൽ അനാദരവായി കണക്കാക്കപ്പെടുമെന്ന് AI (ചൈനീസ് തത്ത്വചിന്തയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ) ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചപ്പോൾ, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു ഫ്രഞ്ച് സഹപ്രവർത്തകൻ ഒരു രൂപകം (Metaphor) വളരെ സാങ്കേതികമാണെന്ന് പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഞാൻ കേവലം വിവർത്തനം മാത്രമല്ല തിരുത്തിയത്. ഞാൻ "സോഴ്സ് കോഡിനെക്കുറിച്ച്" (Source Code) ചിന്തിക്കുകയും മിക്കവാറും അത് മാറ്റിയെഴുതുകയും ചെയ്തു. ഞാൻ ജർമ്മൻ മൂലഗ്രന്ഥത്തിലേക്ക് തിരികെ പോയി അത് വീണ്ടും എഴുതി. 'സമന്വയ'ത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ജാപ്പനീസ് ധാരണ ജർമ്മൻ വാചകത്തെ കൂടുതൽ പക്വതയുള്ളതാക്കി. സമൂഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആഫ്രിക്കൻ കാഴ്ചപ്പാട് സംഭാഷണങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ ഊഷ്മളത നൽകി.
ഓർക്കസ്ട്ര കണ്ടക്ടർ
50 ഭാഷകളുടെയും ആയിരക്കണക്കിന് സാംസ്കാരിക സൂക്ഷ്മതകളുടെയും ശബ്ദമുഖരിതമായ ഈ സംഗീതക്കച്ചേരിയിൽ, എന്റെ പങ്ക് പരമ്പരാഗത അർത്ഥത്തിലുള്ള ഒരു എഴുത്തുകാരന്റേതായിരുന്നില്ല. ഞാൻ ഓർക്കസ്ട്ര കണ്ടക്ടറായി മാറി. യന്ത്രങ്ങൾക്ക് ശബ്ദങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിഞ്ഞേക്കാം, മനുഷ്യർക്ക് വികാരങ്ങൾ അനുഭവിക്കാനും കഴിയും – പക്ഷേ ഏത് വാദ്യം എപ്പോൾ വായിക്കണമെന്ന് തീരുമാനിക്കാൻ ഒരാൾ വേണം. എനിക്ക് തീരുമാനിക്കേണ്ടിയിരുന്നു: ഭാഷയുടെ യുക്തിസഹമായ വിശകലനത്തിൽ AI എപ്പോഴാണ് ശരിയാകുന്നത്? മനുഷ്യൻ തന്റെ സഹജാവബോധത്താൽ (Intuition) എപ്പോഴാണ് ശരിയാകുന്നത്?
ഈ നയിക്കൽ വളരെ ക്ഷീണിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു. വിദേശ സംസ്കാരങ്ങളോടുള്ള വിനയവും, അതേസമയം കഥയുടെ മുഖ്യ സന്ദേശം നഷ്ടപ്പെടാതിരിക്കാൻ ഉറച്ചൊരു തീരുമാനവും ഇതിന് ആവശ്യമായിരുന്നു. കേൾക്കാൻ വ്യത്യസ്തമെങ്കിലും ഒരേ ഗാനം ആലപിക്കുന്ന 50 ഭാഷാ പതിപ്പുകൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്ന രീതിയിൽ ഈ സംഗീതത്തെ നയിക്കാൻ ഞാൻ ശ്രമിച്ചു. ഓരോ പതിപ്പിനും ഇപ്പോൾ അതിന്റേതായ സാംസ്കാരിക നിറമുണ്ട് – എന്നിട്ടും ഓരോ വരിയിലും ഞാൻ എന്റെ ആത്മാവിന്റെ ഒരംശം പകർന്നു നൽകിയിട്ടുണ്ട്, അത് ഈ ആഗോള ഓർക്കസ്ട്രയുടെ അരിപ്പയിലൂടെ കടന്ന് കൂടുതൽ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
സംഗീതശാലയിലേക്ക് (Concert Hall) ക്ഷണിക്കുന്നു
ഈ വെബ്സൈറ്റ് ഇപ്പോൾ ആ സംഗീതശാലയാണ്. നിങ്ങൾ ഇവിടെ കണ്ടെത്തുന്നത് വെറുമൊരു വിവർത്തന പുസ്തകമല്ല. ഇതൊരു ബഹുസ്വര (Polyphonic) പ്രബന്ധമാണ്, ലോകത്തിന്റെ ആത്മാവിലൂടെ ഒരു ആശയത്തെ റിഫാക്ടർ (Refactor) ചെയ്തതിന്റെ രേഖയാണ്. നിങ്ങൾ വായിക്കുന്ന വാചകങ്ങൾ പലപ്പോഴും സാങ്കേതികമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടവയാണെങ്കിലും, അവ മനുഷ്യരാൽ ആരംഭിക്കപ്പെട്ടതും, നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടതും, തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതും, തീർച്ചയായും ചിട്ടപ്പെടുത്തപ്പെട്ടതുമാണ്.
ഞാൻ നിങ്ങളെ ക്ഷണിക്കുന്നു: ഭാഷകൾക്കിടയിൽ മാറാനുള്ള ഈ അവസരം പ്രയോജനപ്പെടുത്തുക. അവയെ താരതമ്യം ചെയ്യുക. വ്യത്യാസങ്ങൾ അനുഭവിക്കുക. വിമർശനാത്മകമായി ചിന്തിക്കുക. കാരണം, ആത്യന്തികമായി നാമെല്ലാവരും ഈ ഓർക്കസ്ട്രയുടെ ഭാഗമാണ് – സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ബഹളങ്ങൾക്കിടയിൽ മനുഷ്യന്റെ സംഗീതം കണ്ടെത്താൻ ശ്രമിക്കുന്ന അന്വേഷകർ.
യഥാർത്ഥത്തിൽ, സിനിമാ വ്യവസായത്തിന്റെ പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, ഈ സാംസ്കാരിക പ്രതിബന്ധങ്ങളും ഭാഷാപരമായ സൂക്ഷ്മതകളും വിശദമായി വിശകലനം ചെയ്യുന്ന ഒരു സമഗ്രമായ 'മേക്കിംഗ്-ഓഫ്' (Making-of) പുസ്തകം ഞാൻ ഇപ്പോൾ എഴുതേണ്ടതുണ്ട് – പക്ഷേ അതൊരു വളരെ വലിയ ജോലിയായിരിക്കും.
ഈ ചിത്രം ഒരു നിർമ്മിത ബുദ്ധി (AI) രൂപകൽപ്പന ചെയ്തതാണ്, പുസ്തകത്തിന്റെ സാംസ്കാരികമായി പുനർനിർമ്മിച്ച പരിഭാഷയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഇത് ചെയ്തത്. പ്രാദേശിക വായനക്കാരെ ആകർഷിക്കുന്ന ശക്തമായ സാംസ്കാരിക സൂചനകളുള്ള ഒരു പുറംചട്ട ചിത്രം നിർമ്മിക്കുക എന്നതായിരുന്നു അതിന്റെ ദൗത്യം, ചിത്രീകരണം എന്തുകൊണ്ട് ഉചിതമാണെന്നുള്ള വിശദീകരണവും ഇതിനോടൊപ്പം നൽകിയിരുന്നു. പുസ്തകത്തിന്റെ ജർമ്മൻ രചയിതാവ് എന്ന നിലയിൽ, മിക്ക നിർദ്ദേശങ്ങളും എനിക്ക് ആകർഷകമായി തോന്നി, എന്നാൽ നിർമ്മിത ബുദ്ധി ഒടുവിൽ കാണിച്ച സർഗ്ഗാത്മകതയിൽ ഞാൻ വളരെയധികം ആകൃഷ്ടനായി. തീർച്ചയായും, ഫലം ആദ്യം എന്നെ ബോധ്യപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ടായിരുന്നു, ചില ശ്രമങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയമോ മതപരമോ ആയ കാരണങ്ങളാൽ, അല്ലെങ്കിൽ അവ അനുയോജ്യമല്ലാത്തതുകൊണ്ടോ പരാജയപ്പെട്ടു. ഇവിടെ കാണുന്നതുപോലെ, ജർമ്മൻ പതിപ്പും ഞാൻ അതിനെക്കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ചു. പുസ്തകത്തിന്റെ പുറംചട്ടയെ അലങ്കരിക്കുന്ന ഈ ചിത്രം ആസ്വദിക്കുക – താഴെ നൽകിയിരിക്കുന്ന വിശദീകരണം വായിക്കാൻ ദയവായി അല്പസമയം കണ്ടെത്തുക.
ഐസ്ലാൻഡിലെ വായനക്കാരനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, ഈ ചിത്രം അവരുടെ ദേശീയ മനോഭാവത്തിൽ ആഴത്തിൽ പ്രതിധ്വനിക്കുന്ന ഒരു വികാരത്തെ സ്പർശിക്കുന്നു. ഇത് അഗ്നിയും മഞ്ഞും തമ്മിലുള്ള നിത്യമായ സംഘർഷത്തെയും, വിധി എന്ന മാറ്റമില്ലാത്ത രൂപവും ഉപരിതലത്തിനടിയിൽ തിളച്ചുമറിയുന്ന, നിയന്ത്രിക്കാനാവാത്ത ശക്തിയും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷത്തെയും ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് കേവലം ഒരു പ്രതീകം മാത്രമല്ല; ഇത് നമ്മുടെ പ്രകൃതിയുടെയും പുരാതന സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിന്റെയും ഒരു പ്രതിഫലനമാണ്.
ഈ പശ്ചാത്തലം ഐസ്ലാൻഡുകാർക്ക് വളരെ പരിചിതമാണ്: തണുത്ത, ഇരുണ്ട ബസാൾട്ട് വളയങ്ങളും ഹിമാനിയും. ഈ തണുത്ത, പൂർണ്ണമായ ഘടന, 'നക്ഷത്ര നെയ്ത്തുകാരൻ' (Stjörnuvefarinn) സൃഷ്ടിച്ച 'വല'യെ (Vefinn) പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു — മഹത്വമുള്ളതും എന്നാൽ അതേ സമയം അചഞ്ചലവും ശ്വാസംമുട്ടിക്കുന്നതുമായ ഒരു വ്യവസ്ഥ. കല്ലിൽ കൊത്തിയ റൂണുകൾ പുരാതന പൈതൃകത്തെയും വിധിയെക്കുറിച്ചുള്ള ആശയത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു, അതായത് നമ്മുടെ ജീവിതം മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടതാണെന്ന വിശ്വാസം, "ഒരാളുടെ വിധി ആർക്കും മുൻകൂട്ടി അറിയാൻ കഴിയില്ല" എന്ന് പുരാതന കവിതകളിൽ എഴുതിയിരുന്നതുപോലെ. ഐസ്ലാൻഡിലെ കണ്ണുകൾക്ക്, ഈ 'വല' മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിച്ച പാറ്റേണുകൾക്ക് മേൽ നിശ്ശബ്ദതയും ശാന്തതയും ആവശ്യപ്പെടുന്ന ഒരു അചഞ്ചലമായ ഹിമാനിയായി ഇവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.
ചിത്രത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് തിളക്കമുള്ള, ജ്വലിക്കുന്ന മാഗ്മയുണ്ട്. ഇത് ലിയോറയുടെ "ചോദ്യം" ആണ് — ചൂടുള്ളതും, ചലനാത്മകവും, അപൂർണ്ണവുമായ സത്യം. ഐസ്ലാൻഡിൽ നമുക്ക് ഈ ശക്തിയെ നന്നായി അറിയാം; അത് മഞ്ഞിനടിയിൽ ഉറങ്ങുന്ന അഗ്നിയാണ്, ശാശ്വതമായ ബന്ധനങ്ങളിൽ കുടുങ്ങാൻ വിസമ്മതിക്കുന്ന ജീവശക്തിയാണത്. സത്യം തേടാനും, മിനുസമാർന്നതും തണുത്തതുമായ പൂർണ്ണതയെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്ന വെല്ലുവിളി നിറഞ്ഞ ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാനുമുള്ള വ്യക്തിയുടെ തീവ്രമായ ആഗ്രഹത്തെ ഇത് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. ഐക്യത്തിന്റെ ഇറുകിയ കുപ്പായം വളരെ ഇടുങ്ങിയതാകുമ്പോൾ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടുന്ന സഹജമായ ഒരു ആഗ്രഹത്തെ മാഗ്മ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
ചിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ ഭാഗങ്ങൾ, അഗ്നിജ്വാല മഞ്ഞിലൂടെയും കല്ലിലൂടെയും വഴി കണ്ടെത്തുന്ന വിള്ളലുകളാണ്. നൂൽ പൊട്ടിയപ്പോൾ കഥ വിവരിക്കുന്ന "വലയിലെ വിള്ളൽ" (Rifan í vefnum) ഇതാണ്. അഗ്നിപർവ്വത സ്ഫോടനങ്ങൾ ഹിമാനികളെ ഉരുക്കുന്ന ഒരു രാജ്യത്ത്, മഞ്ഞ് എത്ര കട്ടിയുള്ളതാണെങ്കിലും കല്ല് എത്ര കഠിനമാണെന്ന് തോന്നിയാലും, ഒടുവിൽ അഗ്നി പുറത്തുവരുമെന്ന് നമുക്കറിയാം. ലിയോറയുടെ ചോദ്യങ്ങൾ വലയുടെ കല്ലുപോലുള്ള ക്രമത്തെയും നിയമത്തെയും ഉരുക്കിക്കളഞ്ഞുവെന്ന് ഈ തിളക്കമുള്ള വിള്ളലുകൾ നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. വിധി എത്ര മഹത്തരമായി തോന്നിയാലും അതൊരു കൂട്ടിലായിരിക്കാം എന്ന അറിവാണിത് — യഥാർത്ഥ സ്വാതന്ത്ര്യം കണ്ടെത്താനുള്ള ഏക മാർഗ്ഗം പഴയ രൂപത്തെ കീറിമുറിക്കാൻ അനുവദിക്കുക എന്നതാണ്, അങ്ങനെ പുതിയതും പ്രവചനാതീതവുമായ വഴികൾ രൂപപ്പെടാൻ കഴിയും.