Liora un de Steernwever – En Spegel för uns Tiet

Dit Book is en philosoophsch Märken, dat uns froggt, wo veel Freeheit wi egentlich hebben wüllt, wenn de Sekerheit de Pries dorför is. In en Welt, de vullkamen schient un von den „Steernwever“ in en ewige Ordnung hollen warrt, wiest de Deern Liora uns, dat en lütt Lock in’t Geweev de eenzig Weg is, üm dat Leven würklich to spören. Dat Ganze is en fackkundig utdachte Allegorie op de Welt von morgen, in de künstliche Kräft de Ordnung weven, un wat dat för uns Minschen bedüden deit, wenn wi de Wahl twüschen komfortabel Rau un de swore Verantwortung von de egen Freeheit hebben. Dat Book is en Plädoyer för den Weert von de Unvullkamenheit un den ehrlichen Dialog, de ok vör den Brook nich torüchwiekt.

In uns Alldag, wo manchmaal allens jümmers glatter un berekenter warrt, kennt vele dat Geföhl, dat de egen Weg al vörtekent schient. Dat is de binnere Unruuh, wenn de Beständigkeit un dat echt Redliche dör en vörstelt Harmonie ersett warrt. Liora un ehr „Fraagstenen“ sünd dor en heel starket Bild: Se sammelt nich dat lüchtende Licht, dat ehr de Welt as Geschenk anbeden deit, sondern se sammelt dat Swore, dat Kantige. Dat Vertellen wiest uns, dat Fragen nich bloots Twiefel sünd, sondern en Form von Beständigkeit gegenöver en Welt, de uns dat Denken afnehmen will.

Besünners in de Midden von de Geschicht un in dat Nawoort warrt düütlich, dat de Steernwever nich bloots en Figur ut en ole Märken is. He steiht för de Strukturen un Algorithmen, de in uns moderne Welt dat „Muster“ vörgeven. Dat Book dwingt een dorto, sik de Fraag to stellen: Is en vullkamen Ordnung dat weert, wenn dorbi de egen Hartslaag verloren geiht? De Still un dat Inneholden, wat Liora lehrt, is en gode Medizin för dat hütige Gehetzt-Sien. Dat Book eignet sik wunnerbor, üm dat tosamen in de Familie to lesen, wiel dat to’n Nadenken anregen deit, ahn mit den Finger op jemanden to wiesen. Dat is en Geschicht, de liesen anfängt, aver en Deepde hett, de een noch lang na de letzte Siet begleit.

Mien persönlichen Moment in de Geschicht weer de Ogenblick, as de Lichtwever Zamir vör de Wunn in’n Heven steiht. He hett sien ganzet Leven dorför arbeit, dat allens vullkamen un glatt is – sien Stolz as Handwerker hangt doran. Doch as de Reet passeert, sühst du sien ganze Not: Sien Fingers, de so schickt sünd, bevern. Dat is nich bloots Bang vör dat Chaos, dat is de Moment, wo de technische Struktur von sien Welt op de harte Realität von en Fehler dröppt. He versöcht den Fehler to versteken, de Naht to flicken, dormit dat Vertruun von de annern nich kaputt geiht. Düsse Striet twüschen de Plicht, dat „System“ to hollen, un de Ahnung, dat de Narv nu för jümmers to dat Leven dortohöört, hett mi deep beröhrt. Dat wiest uns, dat ok de Meesters von de Ordnung blots Minschen sünd, de an ehr egen Vullkamenheit lieden köönt.

लिओरा हिची गोष्ट: आपल्या स्वतःच्या उत्तर दिव्यासाठी एक आरसा

जेव्हा मी लिओरा हिची गोष्ट आपल्या स्वतःच्या भाषेत, प्लॅटड्यूशमध्ये, वाचली, तेव्हा मला असं वाटलं, जणू मी एका लांब चालीनंतर पुन्हा एकदा डोंगरावरून उष्ण खोलीत परतलो आहे. वारा अजूनही कानात घुमतोय, आणि डोळे अजूनही विशाल, करड्या समुद्राने भरलेले आहेत, पण हृदय उबदार होतंय. ही गोष्ट जरी एका काल्पनिक जगात घडत असली, जिथे प्रकाश विणला जातो, तरीही ती आपल्यासाठी ओळखीची वाटते – ती मिठाच्या चवीसारखी आहे आणि त्या सत्यासारखी आहे, जी मोठ्याने ओरडण्याची गरज नसते, तरीही ती खरी असते.

लिओरा ही मोठी नायिका नाही, आणि त्यामुळेच ती आपल्या स्वतःच्या साहित्यामधील पात्रांसाठी एक बहीण बनते. तिच्यात सिग्गी जेप्सेन यांच्यासारखं काहीसं आहे, ज्यांनी सिगफ्रीड लेन्झ यांच्या डॉइचस्टुंडे मध्ये लिहिलं आहे. अगदी सिग्गीप्रमाणेच, जो आपल्या बेटावरील एकांतात "कर्तव्य" यावर विचार करतो, लिओरा तिथे बसून त्या गोष्टींचा विचार करते, ज्या इतर लोक "कर्तव्य" आणि "शिस्त" म्हणून स्वीकारतात. ती तिथे पाहते, जिथे इतर लोक दुर्लक्ष करतात, आणि ती ते शांततेने करते, जी वादळापेक्षा अधिक प्रभावी आहे.

जेव्हा लिओरा तिचे "प्रश्नांचे दगड" गोळा करते, तेव्हा मला समुद्रकिनारी खेळणारी मुले आठवतात, जी ह्यूनरगोटर किंवा काळ्या, कोळशासारख्या फायरस्टोन (फ्लिंट) च्या शोधात असतात. एक फायरस्टोन बाहेरून खडबडीत आणि साधा दिसतो, करडा आणि कठीण. पण जर तुम्हाला माहित असेल की तो कसा धरायचा, तर त्यामध्ये एक ठिणगी असते, जी आग लावू शकते. लिओराचे प्रश्नही असेच आहेत: कठीण आणि थंड, पण त्यामध्ये नवीन आग पेटविण्यासाठी प्रकाश आहे. हे एक प्रतीक आहे, जे आम्ही येथे किनाऱ्यावर चांगले समजतो – मौल्यवान गोष्टी नेहमीच उघड्यावर नसतात, कधी कधी त्या कठीण कवचामध्ये लपलेल्या असतात.

लिओराने दाखवलेला धैर्य मला आमच्या फ्रिट्झ रॉयटर ची आठवण करून देतो. त्यानेही असे प्रश्न विचारले, जे सत्ताधाऱ्यांना ऐकायचे नव्हते, आणि त्यामुळे त्याला तुरुंगात डांबले गेले. लिओराला तुरुंगात टाकले जात नाही, पण तिला शांततेने शिक्षा दिली जाते, आणि ती एखाद्या व्यक्तीसाठी, ज्याने समाजाला आपल्या हृदयात खोलवर स्थान दिले आहे, कदाचित अधिक कठीण आहे. आम्ही "आपण" असलेल्या लोकांपैकी आहोत, आणि जो कोणी त्या विणलेल्या जाळ्यातून बाहेर पडतो, तो लवकरच थंड होतो.

आणि गोष्टीतील "फुसफुसणारे झाड" आपल्या जुन्या विंडलूपर झाडांसारखे नाही का, जे डोंगरावर उभे आहेत? ती झाडे, जी वाऱ्याविरुद्ध उभी राहत नाहीत, तोपर्यंत मोडत नाहीत, पण वाऱ्याच्या आकाराला स्वीकारतात? असे झाड सहनशीलता आणि टिकाव याच्या कथा सांगते, शब्दांद्वारे नाही, तर त्याच्या स्वरूपाद्वारे. हेच ते ठिकाण आहे, जिथे आपण जातो, जेव्हा हृदय खूप भरलेले असते.

स्वतः विणकाम, जे गोष्टीतील जगाला एकत्र ठेवते, आम्हाला बेडरवांड-वीविंग या जुन्या कलेतून माहित आहे. ही एक तंत्र आहे, जिथे एका बाजूला नमुना प्रकाशमान असतो आणि दुसऱ्या बाजूला गडद – प्रकाश आणि सावली एकत्र असतात, तुम्ही एकाशिवाय दुसरे मिळवू शकत नाही. झमीर, प्रकाश विणणारा, फक्त प्रकाशमान बाजू पाहू इच्छितो, पण आम्ही उत्तर जर्मन लोक जाणतो: “जिथे प्रकाश आहे, तिथे सावलीही आहे.”

मला एक म्हण आठवते, जी कदाचित लिओराला तिच्या मार्गावर मदत केली असती: “सत्य तेलासारखे आहे, ते वर तरंगते.” तुम्ही त्याला दाबून ठेवू शकता, तुम्ही त्याला "सुसंवाद" ने झाकून ठेवू शकता, पण शेवटी ते वर येते. त्याला वेळ लागतो – चांगल्या गोष्टींना वेळ लागतो – आणि लिओरा आपल्याला शिकवते, की विलंब (प्रतीक्षा) हे प्रश्न विचारण्याइतकेच महत्त्वाचे आहे.

पण तिथे एक सावली आहे, एक छोटासा अस्वस्थपणा, जो मला वाचताना जाणवतो. आम्हाला किनाऱ्यावर माहित आहे, की बांध फक्त टिकतो, जेव्हा सगळे एकत्र काम करतात. जर कोणी बांधात एक भोक पाडले, जेणेकरून पाहता येईल की त्याच्या पलीकडे काय आहे, तर आपण सगळे बुडून जाऊ. लिओराचे "आकाशातील फाटलेले कापड" धोकादायक आहे. मला आपल्या वाऱ्याच्या उर्जेच्या यंत्रणांबद्दल झालेल्या वादाची आठवण येते. काही लोक त्यात वाचवणारा उपाय (नवीन ऊर्जा) पाहतात, तर काही लोक त्यात निसर्गाच्या सौंदर्यावर झालेली जखम, आपल्या सुंदर आकाशातील फाटलेले कापड पाहतात. प्रगती ही त्या जुन्या शांततेच्या बदल्यात योग्य आहे का? हा एक प्रश्न आहे, जो आज आपल्याला त्रास देतो, अगदी लिओराच्या जगातील लोकांप्रमाणे.

झमीर आणि नुरियाचे संगीत, ते माझ्यासाठी जुन्या आर्प-श्निटगर-ऑर्गन च्या आवाजासारखे आहे, जे एका विटांच्या चर्चमध्ये आहे. जेव्हा खोल बास वाजायला लागतो, तेव्हा तो कानांपेक्षा पोटात जास्त जाणवतो. हा असा आवाज आहे, जो "सुंदर" दिसण्याचा प्रयत्न करत नाही, तर खरा आहे. तो नुरियाच्या करड्या हाताशी जुळतो, जो बास वाजवतो.

लिओराच्या दृष्टिकोनाला समजून घेण्यासाठी, आपल्याला मराठीत "विचारशीलता" हा शब्द वापरावा लागेल. याचा अर्थ असा नाही, की कोणी धीमा किंवा मूर्ख आहे. याचा अर्थ असा आहे, की गोष्टींचा शेवटपर्यंत विचार केला जातो, त्याआधी कृती केली जाते. लिओरा "विचारांच्या प्रतीक्षेच्या घरात" शिकते, की प्रश्न विचारले जात नाहीत, जेणेकरून लगेच उत्तर मिळावे, तर विचार करण्यासाठी विचारले जातात.

जर तुम्ही हे पुस्तक संपवले असेल आणि घर, जखमा आणि बदल याबद्दल अधिक वाचू इच्छित असाल, तर “अल्टेस लँड” हे डोर्ते हॅन्सेन यांचे पुस्तक घ्या. तिथेही एका घराबद्दल आहे, ज्यात जखमा आहेत, आणि लोक, ज्यांना त्यांच्या स्वतःच्या इतिहासाशी शांतता करण्यासाठी शिकावे लागते, त्याशिवाय त्या तडका-फडकी रंगवलेल्या भेगा.

या पुस्तकात एक प्रसंग आहे, ज्याने मला खूपच भावनिक केले, कारण तो आपल्या उत्तर जर्मन लोकांच्या मितभाषी स्वभावाशी खूप जुळतो. तो क्षण आहे, जेव्हा आई लिओराच्या बॅग पॅक करते, कारण लिओरा आधीच झोपली आहे. ती काहीही बोलत नाही. ती तिच्या मुलीला उठवत नाही, मोठा गोंधळ घालण्यासाठी किंवा तिला परत बोलावण्यासाठी. ती फक्त ते करते, जे करणे आवश्यक आहे: ती पट्ट्या तपासते, एक छोटी आठवण ठेवते (करड्या धाग्याची पिशवी) आणि तिला जाऊ देते.

या शांत कृतीत खूप प्रेम आणि आदर आहे. ही अशी प्रेमाची पद्धत आहे, जी आम्हाला येथे माहित आहे: आपण याबद्दल जास्त बोलत नाही, आपण काहीतरी करतो. आईला माहित आहे, की ते लिओराला त्रास देईल, आणि ते तिला स्वतःच्या हृदयाला तोडून टाकेल. पण तिला हेही माहित आहे: तुम्ही वाऱ्याला थांबवू शकत नाही, आणि ज्या मुलाला प्रश्न आहेत, त्याला बांधून ठेवू शकत नाही. काळजी, कर्तव्य आणि सोडून देण्याची क्षमता यांचा हा मिश्रण – यामुळे माझ्या घशात गाठ बसली. हे दाखवते, की खरी विणकाम फक्त धाग्यांपासून बनलेली नसते, तर त्या गोष्टींमधून बनलेली असते, ज्या आपण एकमेकांसाठी करतो, जेव्हा कोणीही पाहत नसते.

एका टेबलावर अवघे जग: मी इतरांकडून काय शिकलो

या ४४ सांस्कृतिक निबंधांची शेवटची पाने मिटताना, मी इथे माझ्या छोट्या खोलीत बसलो होतो आणि मला असे वाटले की जणू मी एका मोठ्या जागतिक प्रवासानंतर घरी परतलो आहे – खिसे परदेशी नाण्यांनी भरलेले आणि मन नव्या कथांनी भरलेले. समुद्राच्या भरतीने केवळ पाणीच नाही, तर जगाच्या कानाकोपऱ्यातून खजिना आमच्या काठावर (डाइकवर) आणून टाकला आहे, अशी ती भावना होती. मला वाटले होते की मी लिओराला ओळखतो. मला वाटले होते की तिचा मूक निषेध मला समजतो, कारण तो आमच्या उत्तर जर्मन स्वभावाशी खूप मिळताजुळता आहे. पण आता मला कळले आहे: लिओरा हा एक आरसा आहे, जो जगाच्या प्रत्येक कोपऱ्यात एक वेगळा चेहरा दाखवतो, आणि तरीही नेहमी तीच राहते.

मला सर्वात जास्त आश्चर्यचकित करणारी गोष्ट म्हणजे असे विचार जे आपल्या पाहण्याच्या दृष्टिकोनाला पूर्णपणे पालटून टाकतात. उदाहरणार्थ, जपानी समीक्षक आहे जो "जाणूनबुजून केलेल्या चुकां"बद्दल सांगतो. आमच्या इथे काठावर, सर्व काही घट्ट आणि पक्के असावे लागते; चूक म्हणजे धोका. पण जपानमध्ये, ते विणकामात एक छिद्र सोडतात जेणेकरून आत्म्याला जागा मिळावी. यामुळे मला विचार करायला लावले: कदाचित आपली परिपूर्णता आपण मानतो तितकी मजबूत नाही. नंतर Gambiarra या शब्दासह ब्राझिलियन निबंध होता. काहीही नसताना अशक्य गोष्ट दुरुस्त करण्याची ही कला आहे. हे आमच्या शेतकऱ्यांसारखे वाटते जे एका तारेच्या तुकड्याने संपूर्ण ट्रॅक्टर पुन्हा चालू करतात – ते सुंदर नाही, पण चालते. याने मला दाखवून दिले की दक्षिणेकडील "जुगाड" किंवा आपत्कालीन उपाय हा एक कला प्रकार आहे, केवळ कर्तव्य नाही. आणि चेक दृष्टिकोनाने त्यांच्या Petrolejka सह – मोठ्या अंधाराविरुद्ध छोटा दिवा – मला मनापासून स्पर्श केला. ते लिओरामध्ये मोठ्या गप्पा मारणारा नायक पाहत नाहीत, तर जगाची मोठी यंत्रणा थंड पडलेली असताना शांतपणे प्रकाश धरून ठेवणारी व्यक्ती पाहतात. हे आम्हाला खूप साजेसे आहे.

ज्याने खरोखर माझे डोळे उघडले, ते म्हणजे एकमेकांपासून इतके दूर असलेल्या संस्कृती नकळत एकमेकांकडे हात कसा पुढे करतात. कॅटलान मजकूर Trencadís बद्दल बोलतो, जिथे ते फुटलेल्या टाइल्सपासून काहीतरी नवीन आणि सुंदर बनवतात. आणि जगाच्या दुसऱ्या बाजूला, कोरियन समीक्षक Jogakbo बद्दल सांगतात, जिथे ते कपड्यांच्या तुकड्यांपासून नवीन गोधडी शिवतात. दोघेही हेच चित्र रंगवतात की जे तुटलेले आणि जोडलेले आहे त्याचे मूल्य, जे कधीही तुटले नाही त्यापेक्षा जास्त आहे. हे एक सत्य आहे जे आपण इथे उत्तरेत, जिथे आपल्याला नेहमी भीती वाटते की काठ फुटू शकतो, कदाचित अजून शिकणे बाकी आहे.

आणि तिथेच माझा "ब्लाइंड स्पॉट" (अंध बिंदू) देखील आहे, ती गोष्ट जी मी एकट्याने कधीच पाहिली नसती. माझ्या निबंधात, मी आकाशातील लिओराची "चीर" (Crack) एक धोका म्हणून पाहिली, काठाला पडलेले छिद्र म्हणून जे आपण बुजवले पाहिजे. पण स्पॅनिश समीक्षक हे पूर्णपणे वेगळ्या प्रकारे पाहतात: त्यांच्यासाठी, जखम हा जीवनाचा स्रोत आहे, Herida. आणि पोलिश मजकूर Żal बद्दल बोलतो, हृदयाचे दुःख जे मोठे होण्यासाठी आवश्यक आहे. मला वाटले होते की आपण अखंडता जपली पाहिजे, पण इतरांनी मला दाखवले: जेव्हा तडा जातो, तेव्हाच प्रकाश आत येतो. सुरक्षिततेची काळजी करणाऱ्या एका उत्तर जर्मन व्यक्तीसाठी, हा माझ्यासाठी कठीण पण महत्त्वाचा धडा होता.

शेवटी आपण पाहतो की आपण सर्वजण – मग ते कैरो, सोल किंवा हॅम्बर्ग असो – आपले स्वतःचे "प्रश्नखडे" (Question Stones) घेऊन चालतो. स्वाहिली लोकांमध्ये त्या Bao खेळाच्या सोंगट्या आहेत, आणि रशियामध्ये तो खिशात ठेवलेला एक मौल्यवान दगड आहे. फरक फक्त आपण त्यांना कसे हाताळतो यात आहे. काहींना आकाश शिवून टाकायचे आहे, तर काहींना ते जळताना पहायचे आहे जेणेकरून ते मुक्तपणे श्वास घेऊ शकतील. माझ्यासाठी, या प्रवासाने दाखवून दिले आहे की आमचा उत्तर जर्मन "संयमीपणा" चांगला आहे, पण आपण स्वतःला बंद करून घेऊ नये.

जेव्हा तुम्ही हे पुस्तक बाजूला ठेवाल, तेव्हा माझ्यावर एक उपकार करा: स्कॉट्स (SCO) लोकांचा निबंध वाचा. तो इतका ओळखीचा, आपल्या स्वतःच्या भाषाइतकाच रांगडा आणि प्रामाणिक वाटतो, जणू उत्तर समुद्राच्या पलीकडून एखादा चुलत भाऊ आपल्याला हात दाखवत आहे. हे आपल्याला दाखवते की आपण जरी वेगवेगळ्या भाषा बोलत असलो, तरी हृदयात आपण सर्वजण एकाच मोठ्या विणकामावर काम करत आहोत.

ही प्रतिमा कृत्रिम बुद्धिमत्तेद्वारे डिझाइन केली गेली आहे, पुस्तकाच्या सांस्कृतिक पुनर्विण्यासाठी मार्गदर्शक म्हणून वापरली गेली आहे. तिचे कार्य म्हणजे एक सांस्कृतिकदृष्ट्या सुसंगत मागील कव्हर प्रतिमा तयार करणे जे स्थानिक वाचकांना आकर्षित करेल, तसेच प्रतिमेचे योग्यतेचे स्पष्टीकरण देणे. जर्मन लेखक म्हणून, मला बहुतेक डिझाइन्स आकर्षक वाटले, परंतु शेवटी एआयने साध्य केलेल्या सर्जनशीलतेने मी खूप प्रभावित झालो. अर्थातच, परिणामांनी मला प्रथम पटवून द्यावे लागले, आणि काही प्रयत्न राजकीय किंवा धार्मिक कारणांमुळे, किंवा फक्त ते जुळत नसल्यामुळे अयशस्वी झाले. कृपया पुस्तकाच्या मागील कव्हरवर असलेली ही प्रतिमा पाहा आणि खालील स्पष्टीकरण शोधण्यासाठी थोडा वेळ द्या.

लोअर सॅक्सनीच्या जड मातीमध्ये रुजलेल्या वाचकासाठी, ही प्रतिमा एका दूरच्या आकाशगंगेसारखी कल्पना दाखवत नाही. ती घराच्या स्वतःच्या साहित्याने बांधलेला पिंजरा दाखवते. ती अमूर्ततेला नाकारते आणि ठोसतेला स्वीकारते: ओकच्या जिद्दी टिकाऊपणाला आणि खालच्या प्रदेशातील भाजलेल्या मातीला.

मध्यभागी जळणारा निखारा लिओराचा आत्मा आहे. तो थंड, दूरचा तारा नाही, तर जळणारा टॉर्फ (पीट) किंवा जळणारे लाकूड आहे—एक कच्चा, स्थानिक उष्णता. तो फ्रागस्टेन (प्रश्नाचे दगड) निष्क्रिय रत्न म्हणून नव्हे, तर सक्रिय, धगधगत्या घटकांप्रमाणे दर्शवतो जे सभोवतालच्या रचनेला जाळण्याची धमकी देतात. हा "आतील उष्णता" आहे जो परिपूर्ण प्रणालीच्या ओलसर, थंडपणाविरुद्ध लढत आहे.

या ज्वालाभोवती आहे स्टेर्नवेवर (तार्‍यांचा विणकर) ची रचना, जी येथे अंतिम वास्तुशास्त्रीय अधिकार म्हणून प्रकट होते: फाखवर्क (लाकडी फ्रेमिंग). गडद, हवामानाने झिजलेल्या लाकडाच्या तुळया आणि लाल बॅकस्टीन (विटा) यांची भूमितीय रचना एक पूर्ण आदेशाचे मंडळ तयार करते. कोपऱ्यांवरील घोड्यांच्या डोक्यांचे पारंपरिक गीबेलझायचेन, जे लोअर सॅक्सन शेतगृहांच्या छतांचे रक्षण करतात, येथे अनेक पटींनी वाढवले गेले आहेत आणि एक अटळ प्रहरी बनले आहेत. ते "वादळ-प्रूफ आणि जमिनीत रुजलेले" असे भविष्य दर्शवतात, एक संरक्षण जे तुरुंगात बदलले आहे.

तणाव धुरात आणि जळलेल्या कडांमध्ये आहे. हे रीट (फाटलेली जागा) दर्शवते जी मजकुरात वर्णन केली आहे. लाकडी फ्रेमचे परिपूर्ण सांधणे प्रश्नाच्या उष्णतेने वाकवले जात आहे. स्थानिक आत्म्यासाठी, ही प्रतिमा पुस्तकाच्या भयानक द्विधा मनःस्थितीला जागृत करते: शतकानुशतके टिकून असलेल्या गेवेव (जाळे) च्या थंड, सुरक्षित स्थिरतेला टिकवून ठेवायचे, की शेवटी स्वातंत्र्याच्या उष्णतेचा अनुभव घेण्यासाठी घर जाळण्याचा धोका पत्करायचा.

या डिझाइनला समजते की उत्तर भागात, नशीब ताऱ्यांमध्ये लिहिलेले नसते, तर बीमने बांधलेले असते—आणि वास्तुकलेच्या थंडपणाला आव्हान देण्यासाठी चुलीत आग लागते.