لیورا و ستارهباف
A modren fairy tale that challenges an rewards. For aw that are ready tae tak on quaestens that bide - adults an bairns.
Overture
قصه نه با «یکی بود یکی نبود»،
که با پرسشی آغاز شد،
با پرسشی که آرام و قرار نداشت.
یک صبحِ جمعه.
گفتگویی دربارهٔ هوشی فراتر از انسان،
و اندیشهای که رهایمان نمیکرد.
نخست تنها یک طرح بود.
سرد،
منظم،
هموار و بیروح.
جهانی بدون گرسنگی، بدون رنج.
اما تهی از آن لرزشی که نامش «اشتیاق» است.
آنگاه دختری پا به میان گذاشت.
با کولهای،
انباشته از سنگهای پرسش.
پرسشهای او،
تَرکهایی بودند بر پیکرهٔ آن کمالِ مطلق.
او پرسشها را با چنان خاموشیای پیش میکشید،
که از هر فریادی بُرندهتر بود.
او جویای ناهمواریها بود،
چرا که زندگی تازه از آنجا آغاز میشد،
زیرا آنجاست که نخ تکیهگاهی مییابد،
تا بتوان چیزی نو بر آن گره زد.
داستان، قالبِ خود را شکست.
نرم شد،
همچون شبنم در نخستین پرتوِ نور.
شروع کرد به بافتنِ خود
و تبدیل شد به آنچه بافته میشود.
آنچه اکنون میخوانی، افسانهای کهن نیست.
این بافتهای از اندیشههاست،
آوازی از پرسشها،
نقشی که خود را میجوید.
و حسی در گوشِ جان نجوا میکند:
ستارهباف تنها یک شخصیت نیست.
او همان نقش است،
که میان خطوط اثر میکند —
همان که چون لمسش کنیم میلرزد،
و آنجا که دلیری کنیم و رشتهای را بیرون بکشیم،
از نو میدرخشد.
Overture – Poetic Voice
نگفتم من این قصه از باستان
ز یک پرسش آمد چنین داستان
نه از افسانه بود آغازِ کار
که از پرسشی سخت و نااستوار
به صبحِ شبات چون برآمد پگاه
خرد گشت بر تیغِ اندیشه شاه
نخستین پدید آمد آن تار و پود
منظم، ولی سرد و بیجان نمود
جهانی که بیرنج و بیدرد بود
ولی سینهاش خالی و سرد بود
نه شوقی در آن و نه شوری به سر
نه از لرزشِ آرزو هیچ اثر
پس آنگه یکی دختر آمد ز راه
که بر دوشِ او بارِ سنگِ سیاه
همان سنگِ پرسش که در دستِ اوست
شکافد همان پرده کز مغز و پوست
بجوید همانجا که ناهموار شد
که آنجا حیاتِ نو بیدار شد
کجا رشتهای تازه گردد پدید
همانجا که آن بندِ کهنه برید
مخوان این را یک قصهٔ کودکان
که این است نقشِ خرد در جهان
سرودی ز پرسش، نبردی نهان
که خود میتند نقشِ خود را عیان
شنو این سخن را زِ بافندگان
که بافنده نقش است و هم داستان
که لرزد چو دستی بدو میرسد
درخشد چو چشمی بدو مینگرد
Introduction
بافندگانِ فرشِ ما از دیرباز میدانند که در هر نقشِ بینقص باید عمداً گرهی ناهموار گذاشت، چرا که کمال تنها از آنِ خداست. «لیورا و ستارهباف» گویی از همین حکمت زاده شده است. در قالب افسانهای شاعرانه، این کتاب کهنترین پرسش را پیش میکشد: چه اندازه از زندگیمان را بهراستی خود برمیگزینیم و چه اندازه برایمان بافته میشود؟ در دنیایی بهظاهر بینقص که نیرویی برتر — ستارهباف — آن را در هماهنگی مطلق نگه میدارد، دخترکی به نام لیورا آرامآرام میپرسد: چرا؟ برای خوانندهای که با شعر و عرفانِ جستجو خو گرفته، این پرسش بیدرنگ آشناست: ناهمواری نه عیب، که همان گرهی است که جان به فرشِ زندگی میبخشد. این اثر در ژرفای خود، ستایشی است آرام از ارزشِ کمالنایافتگی و از شجاعتِ ادامهدادنِ پرسش.
رشتههایی که ما را به هم میپیوندند
در کوچهپسکوچههای شهرهای ما، جایی که سنت و مدرنیته در هم تنیده شدهاند، همواره این احساس وجود دارد که گویی نقشهای نادیدنی برای زندگی ما بافته شده است. این کتاب به شکلی شگفتانگیز این لایههای پنهان را آشکار میکند. ستارهباف تنها یک شخصیت خیالی نیست؛ او استعارهای است از نیروهایی که امروزه مسیرهای ما را در دنیای دیجیتال و اجتماعی تعیین میکنند. لیورا با کولهباری از «سنگهای پرسش»، یادآور کودکی است که در همهی ما زنده است؛ همان بخشی که نمیپذیرد پاسخهای آماده همیشه کافی هستند.
کتاب در ابتدا مانند یک روایت ساده به نظر میرسد، اما به تدریج به عمقی میرسد که خواننده را وادار به سکوت و بازنگری میکند. به ویژه در بخشهای میانی، زمانی که شکافی در آسمان پدیدار میشود، ما با این پرسش روبرو میشویم: آیا امنیت به قیمت از دست دادن صدای شخصی میارزد؟ این اثر به زیبایی نشان میدهد که چگونه گفتگو و ایستادگی بر سر پرسشها، حتی اگر دردناک باشد، میتواند مبنای یک همدلی واقعی قرار گیرد. «خانهی صبر و شناخت» که در داستان شکل میگیرد، الگویی است برای آنچه ما در زندگی روزمرهی خود به آن نیاز داریم: فضایی برای شنیدن بدون قضاوت.
برای خانوادهها، این اثر فراتر از یک داستان شبانه است. این کتاب فرصتی است تا والدین و فرزندان در کنار هم دربارهی معنای آزادی و بهایی که برای آن میپردازیم گفتگو کنند. نویسنده با ظرافت نشان میدهد که بزرگ شدن لزوماً به معنای یافتن پاسخهای قطعی نیست، بلکه به معنای آموختن چگونگی حملِ پرسشهای سنگین است.
یکی از تکاندهندهترین لحظات داستان برای من، رویارویی لیورا با مادری است که او را بابت زخمی شدن دست فرزندش سرزنش میکند. این صحنه، تجسم عینی اصطکاک اجتماعی است؛ جایی که جستجوی حقیقت با نیاز به امنیت برخورد میکند. در این لحظه، لیورا با این واقعیت تلخ روبرو میشود که پرسشهای او «بیخطر» نیستند و میتوانند نظمِ آرامِ زندگی دیگران را بر هم بزنند. این تضاد میان اشتیاق به آگاهی و مسئولیت در قبال آرامش جمعی، یکی از عمیقترین چالشهای انسانی است. واکنش لیورا در این موقعیت، که نه از سر خیرهسری بلکه از سر درکی نویافته است، نشان میدهد که بلوغ واقعی در شناختِ وزنِ کلمات نهفته است. این لحظه به من یادآوری کرد که هر تاری که از نقشهی ازپیشتعیینشده بیرون میکشیم، تمام بافت را به لرزه در میآورد.
Reading Sample
نگاهی به درون کتاب
از شما دعوت میکنیم تا دو لحظه از داستان را بخوانید. نخستین لحظه، آغاز است – اندیشهای خاموش که به داستان بدل شد. دومین لحظه از میانههای کتاب است، جایی که لیورا درمییابد کمال پایانِ جستجو نیست، بلکه اغلب زندانِ آن است.
همه چیز چگونه آغاز شد
این یک «یکی بود یکی نبود»ِ کلاسیک نیست. این لحظهای است پیش از آنکه نخستین رشته بافته شود. یک پیشدرآمدِ فلسفی که حال و هوای سفر را تعیین میکند.
قصه نه با «یکی بود یکی نبود»،
که با پرسشی آغاز شد،
با پرسشی که آرام و قرار نداشت.
یک صبحِ جمعه.
گفتگویی دربارهٔ هوشی فراتر از انسان،
و اندیشهای که رهایمان نمیکرد.
نخست تنها یک طرح بود.
سرد،
منظم،
هموار و بیروح.
جهانی بدون گرسنگی، بدون رنج.
اما تهی از آن لرزشی که نامش «اشتیاق» است.
آنگاه دختری پا به میان گذاشت.
با کولهای،
انباشته از سنگهای پرسش.
شجاعتِ ناتمام بودن
در جهانی که «ستارهباف» هر خطایی را بیدرنگ اصلاح میکند، لیورا در بازارِ نور چیزی ممنوع مییابد: تکه پارچهای که ناتمام رها شده است. دیداری با «جورام»، برشکارِ پیرِ نور، که همه چیز را دگرگون میکند.
لیورا با اندیشه گام برداشت، تا «جورام» را دید، پیرمردی که برشکارِ نور بود.
چشمانش غریب بودند. یکی روشن و به رنگِ قهوهایِ ژرف، که جهان را هشیارانه میکاویید. دیگری با پردهای شیری پوشیده شده بود، گویی نه به بیرون و اشیاء، که به درون و خودِ زمان مینگریست.
نگاهِ لیورا بر گوشهٔ میز ماند. میانِ نوارهای تابان و بینقص، تکههایی کوچکتر افتاده بود. نور در آنها نامنظم سوسو میزد، گویی نفس میکشید.
در جایی نقش گسسته بود، و تکرشتهای رنگباخته بیرون زده بود و در نسیمی نادیدنی چین میخورد، دعوتی خاموش برای ادامه دادن.
[...]
جورام از گوشه، یک رشتهنورِ ریشریششده را برداشت. آن را میانِ لولههای بینقص ننهاد، بلکه بر لبهٔ میز گذاشت، جایی که کودکان میگذشتند.
زیر لب گفت: «برخی رشتهها زاده شدهاند تا پیدا شوند،» و اکنون صدا گویی از ژرفای چشمِ شیریاش میآمد، «نه برای آنکه پنهان بمانند.»
Cultural Perspective
The Gairden o' Questions
The wird the warld uises for paradise is oors: "Pardis," that waw'd gairden oor forefaithers raised. But whit maks a gairden a gairden isnae the waw an isnae the burn, but the gairdner.
The first warld o' the Star Weaver — "cauld, ordered, smuith, lifeless" — isnae a paradise. But an abandont an crackit land isnae a paradise neither. A fadin flouer, a crack, an dry debris — thir alane dinna mak a gairden. Whit pairts paradise frae a ruin is but ae thing: the haun that wiles tae tend it. The crackit, untendit land bides a ruin; that same land, whan a haun tenderly cares for it, turns intil a paradise. The gairdner's nurturin care — no the unevenness itsel — is the saul.
Sae whan Liora arrives wi her "stanes o' questions" an cracks that deid warld, her question disnae gie life by itsel. The beuk itsel says this carefu: thae severed threids war "a possibility for a new crack" — only a possibility, naethin mair. A question disnae bring ruin; a question maks tendin possible. It opens the yird an asks: Nou, wha will nurture this? The wing o' a question, at that very meenit, is a burden as weel: the burden o' whit ye maun answer for.
An the beuk shaws that the answer tae this question is revealed no in Liora, but in Zamir. This is the true transformation o' Zamir — an his first flaw wasnae a lack o' love; Zamir lo'ed boundlessly. His flaw was his belief that existence could be keepit flawless: facin the first wound, he "darned it" tae save the perfite facade — he was "only the waird o' a bruckle facade." But nou the maister sets a threid "aside, unweaved... oot o' honesty" — he nae langer hides it — an gangs tae the wound o' the lift, no tae erase it, but tae tend it: his wark was "the muivement o' a waird, no an artist," "the silent tendin o' a reality he nou acceptit." The gairdner disnae mak the flouer bloom by command; he only nurtures it. Tendin begins wi acceptance. This is the transformation: frae ane wha thocht existence maun be keepit flawless, tae ane wha accepts an nurtures existence. "An this was richt."
An this is the unbrekable bond atween Liora an Zamir: Liora isnae the gairdner; she is the ane wha summons the gairdner. Wi'oot her question, the gairdner never waukens; wi'oot the gairdner, her question bides only a possibility. Liora opens the wound an disnae close it; Zamir wi'oot her wad never hae learned hou tae tend it. Paradise is born only whaur ane asks an anither wiles tae care.
Sae it isnae the crack that keeps the gairden alive, but the wile tae tend it. That is why at the end, the bairns "pointit tae the wound o' the lift an askit: Whit is that?" — ilka new question entrusts a new wairdship tae a new gairdner. Paradise isnae that flawless lift, nor is it that abandont crack; paradise is the haun that nurtures whit is, no the ane that commands whit should be — an it is frae this that the gairden gains the scent o' the flouer, the reidness o' the pomegranate, an the coolness o' the shade. A seed is plantit by the watter; somebody returns an watters it. The gairden bides alive as lang as somebody still wiles tae tend it.
Flee.
Afterword
Dancin o Licht in the Ha o Forty Mirrors: Comin Hame frae a Journey Roond the Warld
Readin forty-fower ither readins o the tale "Liora an the Star-Wabster" wis an experience kin tae walkin in the ha o mirrors o an auld Iranian palace. The verra same tale that I had seen in the gairden o Persian poetry an mysticism, as a sister tae "Simin" an a fallow traiveller o "Suhrawardi", suddenly danced afore me in forty-fower ither guises, wi unkent colours an scents. I hae the feelin o a freen wha has returned frae a lang journey roond the warld, wi a pack fu no o stanes, but o wunner.
The maist astonishin moments for me were whan I saw concepts that seemed fremit at first glisk, but in their deeps collogued wi the speerit o oor culture. The Japanese critique transfixt me. In the paper lantern an the concept o "Wabi-Sabi" (beauty in imperfection), they saw the verra thing we seek in "broken-hertitnes" an the perfection hodden in lack. But the image on the back cover o the Danish version wis shockin: Liora no as a mystic, but like an insect trappit in Aummer (Amber). They saw the Star-Wabster's perfection no as a divine gairden, but as a frozen gowden preeson; a viewpoint that sent shivers doun ma spine an mindit me hou close "safety" can be tae "captivity".
On this journey, I fand strange invisible connectin lines atween distant cultures. Hou braw it wis tae see hou the concept o "Hiraeth" in Welsh culture an "Saudade" in Portuguese culture harmonise wi oor sweet, nostalgic Iranian grief. As gin aw o us, frae the shores o the Atlantic tae the Iranian Plateau, are wabbin a shared cairpet o "langin for a tint hameland". But the contrasts were also instructive: while I saw Liora seekin the "licht o wisdom", the Brazilian readin, wi the concept o "Gambiarra", saw her in the midst o a creative an passionate repair o life. In the "rive", they saw no a meestical catastrophe, but an opportunity for life an warm human bluid tae dreep onto the cauld geometry o order.
An whit wis ma blind spot? Whit ma culture, wi aw its reliance on metaphor an the lift, aiblins failed tae see, becam apparent in the Czech an Polish view. In the "Star-Wabster", they saw no a god or destiny, but a crushin bureaucratic an mechanical "seestem". Liora's wee oil lamp in their imagery wis a seembol o "ceevil resistance" again the state machinery. I wis leukin for the metaphyseecal meanin o the Speirin-stanes, but they saw the pheesical wecht o labour an class sufferin in them; a grand lesson for me, wha sometimes wanders in the cluds an forgets the hard grund anaith ma feet.
Ultimately, these forty-fower mirrors shawed me that the "rive" is the maist universal human experience. Whether we see it like the Dutch as a "fluid risk", or like the Indians as the hivy turnin o the "Kalachakra" (Wheel o Time), or like us Iranians as the manifestation o "luve again raison". We aw fear that the perfect wab o the warld will tear, an we aw secretly wiss for that tear sae we can breathe. "Liora" is nae langer juist a lassie wha tells tales; she is a prism that decompones the single licht o humanity intae forty-five different colours, an I, wi aw humility, lay ma ain Speirin-stane neist tae the Jade o Cheena, the Granite o Scotland, an the Turquoise o Nishapur.
Backstory
Frae Code tae Soul: The Refactoring o a Tale
Ma name is Jörn von Holten. Ah come frae a generation o computer scientists that didnae find the digital warld as a given, but built it stane by stane. At university, Ah wis ane o thae folk fur whom terms like "expert systems" an "neural networks" were nae science fiction, but fascinatin, though still raw, tools. Ah early realised the vast potential o these technologies – but Ah also learned tae respect their limits.
The day, decades later, Ah watch the hype aboot "Artificial Intelligence" wi the threefauld perspective o an experienced practitioner, an academic, an an aesthete. As someone deeply rooted in the warld o literature an the beauty o language, Ah see the current developments wi mixed feelins: Ah see the technological breakthrough we’ve waited thirty years fur. But Ah also see a naive carelessness, wi which unpolished technology is thrown tae the market – often wi nae regard fur the delicate cultural fabric that hauds oor society thegither.
The Spark: A Saturday Mornin
This project didnae begin oan the drawin board, but frae a deep inner need. Efter a discussion aboot superintelligence oan a Saturday mornin, interrupted by the clamour o daily life, Ah sought a way tae tackle complex questions no technically, but humanly. That’s hoo Liora came tae be.
Initially intended as a fairytale, the ambition grew wi every line. Ah realised: If we’re tae speak aboot the future o humans an machines, we cannae dae it just in German. We hae tae dae it globally.
The Human Foundation
But afore even a single byte flowed through an AI, there wis the human. Ah work in a very international company. Ma daily reality isnae code, but conversations wi colleagues frae China, the USA, France, or India. It wis these real, analogue encounters – by the coffee machine, in video conferences, at dinners – that truly opened ma eyes.
Ah learned that terms like "freedom," "duty," or "harmony" sound completely different tae the ears o a Japanese colleague compared tae ma ain German ears. These human resonances were the first notes in ma score. They provided the soul that nae machine can ever simulate.
Refactoring: The Orchestra o Humans an Machines
Here began the process that, as a computer scientist, Ah can only describe as "refactoring." In software development, refactoring means improvin the inner code withoot changin the ootward behaviour – makin it cleaner, mair universal, mair robust. That’s exactly whit Ah did wi Liora, fur this systematic approach is deeply rüted in ma professional DNA.
Ah assembled a completely novel orchestra:
- On the ane side: Ma human friends an colleagues wi their cultural wisdom an life experience. (A massive thank ye here tae aw who discussed an continue tae discuss wi me).
- On the ither side: The maist advanced AI systems (like Gemini, ChatGPT, Claude, DeepSeek, Grok, Qwen, an ithers), which Ah didnae use merely as translators but as "cultural sparrin partners," because they also brought up associations that Ah sometimes admired an at the same time found unsettling. Ah gledly welcome ither perspectives, even if they dinnae directly come frae a human.
Ah let them interact, debate, an mak suggestions. This interplay wis nae one-way street. It wis a vast, creative feedback process. If the AI (based oan Chinese philosophy) pointed oot that a certain action o Liora’s would be seen as disrespectful in the Asian culture, or if a French colleague noted that a metaphor sounded too technical, Ah didnae just adjust the translation. Ah reflected oan the "source code" an often changed it. Ah went back tae the German original text an rewrote it. The Japanese understanding o harmony made the German text mair mature. The African perspective oan community made the dialogues a lot warmer.
The Conductor
In this roarin concert o 50 languages an thoosands o cultural nuances, ma role wis nae longer that o the author in the classical sense. Ah became the conductor. Machines can produce tones, an humans can feel emotions – but it takes someone tae decide when each instrument should come in. Ah had tae decide: When is the AI richt wi its logical analysis o language? An when is the human richt wi their intuition?
This conductin wis exhaustin. It required humility afore foreign cultures an at the same time a steady haun tae ensure the core message o the story didnae get diluted. Ah tried tae lead the score so that in the end, 50 language versions emerged that micht sound different but aw sing the exact same sang. Each version noo carries its ain cultural hue – an yet, Ah've poured a piece o ma soul intae every line, purified through the filter o this global orchestra.
An Invitation tae the Concert Hall
This website is noo that concert hall. Whit ye’ll find here isnae just a simple translated book. It’s a polyphonic essay, a document o the refactoring o an idea through the spirit o the warld. The texts ye’ll read are often technically generated, but humanly initiated, controlled, curated, an, o course, orchestrated.
Ah invite ye: Tak advantage o the opportunity tae switch between languages. Compare them. Feel the differences. Be critical. Fur in the end, we’re aw part o this orchestra – seekers tryin tae find the human melody amid the noise o technology.
In fact, in the tradition o the film industry, Ah should noo write a comprehensive 'Makin-o' in book form that analyses aw thae cultural pitfalls an linguistic nuances.
This image wis designed by an airtifeecial intelligence, usin' the culturally rewoven translation o' the buik as its guide. Its task wis tae create a culturally resonant back cover image that wad captivate native readers, alang wi' an explanation o' why the imagery is suitable. As the German author, Ah foond maist o' the designs appealing, but Ah wis deeply impressed by the creativity the AI ultimately achieved. Obviously, the results needed tae convince me first, an' some attempts failed due tae political or religious reasons, or simply because they didnae fit. Enjoy the picture—which features on the buik's back cover—an' please tak a moment tae explore the explanation below.
Tae a Persian reader, this image isnae merely decorative; it is a visual conflict atween the cauld geometry o' Fate an' the burnin', fragile warmth o' the human will. It encapsulates the novel's central struggle: the rebellion o' the heart against a calculated perfection.
At the center burns a crimson lamp, reminiscent o' the traditional Laleh (Tulip) lamps often foond in Iranian shrines or memorial gatherings. In Persian mysticism, the Laleh is a potent symbol o' the heart haudin' the fire o' love or martyrdom—a fragile vessel protectin' a sacred flame against the wind. Here, it represents Liora an' her "Stane o' Question" (Sang-e Porsesh). The intense red glow staunds in stark, violent contrast tae the cauld surroundings, symbolisin' the bluid an' heat o' human curiosity that refuses tae be extinguished by the cauld logic o' the system.
Surroundin' this flame is the suffocatin' weight o' history an' order. The background features intricate Kashi-kari (mosaic tile wark) in deep Firoozeh (Turquoise)—the colour o' Persian domes an' heaven, representin' spiritual perfection an' the divine sky. However, this perfection is caged by interlockin' golden gears, resemblein' an ancient Ostorlab (Astrolabe). This mechanical overlay symbolizes the Setareh-baf (The Star-Weaver)—the cosmic architect wha measures, calculates, an' weaves destiny (Taghdir) wi' mathematical cruelty. The Arabic/Persian script on the rings suggests that the "laws" o' this universe are written, ancient, an' unchangeable.
The image’s true power, however, lies in the destruction. Liora’s "heat"—her questions—is literally meltin' the machinery o' fate. The gowd o' the Astrolabe is drippin' like molten wax, suggestin' that the rigid structures o' the Setareh-baf cannae withstand the proximity o' a burnin' soul. The cracks in the turquoise tiles mirror the "Scar in the Sky" described in the text; they are the imperfections that prove the system is failin'. For the Persian soul, attuned tae the eternal battle atween Aql (cauld reason/law) an' Eshgh (burnin' love/rebellion), this image promises that even the maist perfect celestial machinery can be dismantled by the warmth o' a single, courageous heart.